Culture

TikTok Đang Thay Đổi Nền Âm Nhạc Thế Giới Như Thế Nào?

Mặc cho một vài định kiến về nền tảng chia sẻ video này, TikTok đang dần thay đổi cách âm nhạc được quảng bá bởi những thành công mà nó đem lại.
Nguyễn Minh Hằng 07 tháng 01,2022

“Tik-a-Tok-a gì cơ?”, là câu trả lời của Adele khi quản lý của cô ngỏ ý về việc quảng bá các sản phẩm nhạc của cô tới một bộ phận khán giả trẻ hơn trên TikTok, một nền tảng chia sẻ video được sở hữu bởi một công ty của Trung Quốc, ByteDance.

“Nếu mọi người đều làm nhạc với mục đích để đưa lên TikTok, ai sẽ là người làm nhạc cho thế hệ của chúng tôi?”, cô hỏi.

Adele có thể không thích điều này, nhưng nền tảng mạng xã hội này vẫn luôn vô hình chung góp phần quảng bá cho bài hát của cô, “Easy On Me”, khi những content creator sử dụng ca khúc cho gần một triệu video trong tháng đầu tiên kể từ khi ra mắt, khiến cho ca khúc trở nên viral trên ứng dụng này.

Đó là bởi vì văn hóa sáng tạo trên TikTok đang thay đổi cách mà các bản hit được tạo ra, cách mà âm nhạc được quảng bá, và cách mà thế giới khám phá âm nhạc, thậm chí là cả đối với những người nghệ sĩ không muốn sử dụng đến nền tảng này.

TikTok tạo nên những bản hit

Squirrel Girl artist Erica Henderson turns Lil Nas X into Batman villain |  SYFY WIRE

Vào đầu năm 2019, một chàng trai 19 tuổi đã bỏ học đại học đến từ Atlanta, Georgia, đã xuất hiện trên các mặt báo khắp thế giới.

Trong lúc anh sống tại ngôi nhà của người chị và cảm thấy hơi cô đơn, vào tháng 12/2018, anh đã mua một bản beat đơn giản với giá $30, thu âm một bài hát, kết hợp giữa Country và Rap, rồi đăng tải nó lên Soundcloud và các nền tảng mạng xã hội khác. Người nghệ sĩ này đã bắt đầu xuất hiện trên hàng loạt các bảng tin do tạp chí Billboard loại bỏ bài hát này khỏi các bảng xếp hạng nhạc Country, sau khi ca khúc bắt đầu bùng nổ ở khắp mọi nơi, xuất hiện trên cả bảng xếp hạng nhạc Country và bảng xếp hạng chung Hot 100.

Người nghệ sĩ đó chính là Lil Nas X với bài hát “Old Town Road”, ca khúc từ đó đã trở thành bài hát thành công nhất mọi thời đại và là bài hát đầu tiên đạt được chứng nhận Platinum x15. Thành công này phần lớn là nhờ đến việc ca khúc trở thành một trong những “meme” đầu tiên trên TikTok, được sử dụng bởi hàng triệu người dùng.

“Old Town Road” đã trở thành một câu chuyện bắt nguồn cho hàng loạt các thành công âm nhạc nhờ TikTok. Và các nghệ sĩ này đều bất ngờ trở nên nổi tiếng, bởi các bài hát của họ được dùng bởi hàng triệu người dùng TikTok trong video của họ.

Sự viral của TikTok chứa đựng nhiều sức ảnh hưởng nhưng cũng rất khó đoán. Một số những bản hit lớn nhất của năm 2021 không nhận được nhiều sự chú ý khi chúng được lần đầu phát hành tới lượng khán giả nhỏ hơn. Bài hát Pop thành công nhất của châu Phi, “Love Nwantiti” của CKay, vốn được phát hành lần đầu vào năm 2019, nhưng chỉ thu hút được sự chú ý vào năm 2021 khi được sử dụng trong hơn 7 triệu TikTok video.

Masked Wolf Pounces With 'Say So': Listen – Billboard

Tương tự, nam rapper đến từ Úc Masked Wolf đã vươn tới đỉnh cao sự nghiệp vào năm 2021, được đưa vào playlist nhạc mùa hè của Barack Obama và được đề cử cho 5 hạng mục giải thưởng của ARIA. Mặc dù bài hát của anh “Astronaut In The Ocean” trở thành hit toàn cầu hơn một năm trong đại dịch COVID-19, bài hát vốn được phát hành 2 năm trước đó bởi một hãng thu âm nhỏ của Úc. Từ đó ca khúc được sử dụng trong hơn 18 triệu video TikTok.

Và trong khi nhiều nghệ sĩ, như Lil Nas X, sáng tạo với mục tiêu để viral trên TikTok, một số nghệ sĩ khác viral khi họ thậm chí còn không biết đến nền tảng này. Chính Masked Wolf cũng đã thừa nhận rằng:

“Tôi chưa bao giờ tạo ra “Astro” để được viral trên TikTok. Tôi còn không hề biết gì về TikTok khi tôi phát hành “Astronaut”.

Nhưng không phải chỉ những bài hát mới có thể trở nên viral. Các bài hát cũ đã có những màn trở lại đầy ấn tượng đối với những bộ phận khán giả hoàn toàn mới. Khi một người đàn ông tên Nathan Apodaca trở nên viral sau khi anh đăng tải một video trượt chiếc ván longboard trên đường cao tốc, uống nước ép cranberry từ một cái chai to, anh đã nhép theo lời bài hát của “Dreams”, một bản hit năm 1977 của Fleetwood Mac. “Dreams” sau đó được sử dụng bởi hàng triệu người dùng TikTok và quay trở lại bảng xếp hạng Billboard Hot 100  sau hơn 40 năm kể từ khi được ra mắt.

Hiện tượng viral trên TikTok xảy ra như thế nào?

Các video trên TikTok có độ dài ngắn. Hầu hết các video có độ dài ngắn hơn 15 giây (mặc dù vẫn có thể đăng video dài lên tới 3 phút). Âm nhạc đóng một vai trò rất quan trọng trong những video này, nhiều người thì thể hiện kỹ năng nhảy của mình hoặc họ hát nhép, ngoài ra còn có những video nói, thậm chí là đưa ra những lời khuyên về tài chính. Khi người dùng tạo ra video, họ thường sẽ chọn một bài hát và cắt một đoạn ngắn, thường sẽ là đoạn catchy nhất của bài hát, như là chorus hay beat drop.

Người dùng có thể đăng tải âm thanh của riêng mình, nhưng ứng dụng sẽ nhận dạng những nội dung có bản quyền mà người chủ sở hữu đó không cho phép sử dụng trên nền tảng này và tắt tiếng đi. Thay vào đó, trong những năm gần đây ứng dụng này đã cập nhật một kho tàng âm nhạc mở rộng được cho phép bởi các hãng thu âm lớn, bởi họ cũng đã bắt đầu chấp nhận những cách thức quảng bá này do sức ảnh hưởng lớn của TikTok trong việc tạo ra các bản hit.

Đằng sau hiện tượng viral là hàng triệu người dùng tạo ra những phiên bản của chính họ cho một câu chuyện hình ảnh hoặc một động tác nhảy cho một đoạn nhạc giống nhau, và được quảng bá trên nền tảng này bằng các hashtag. Ví dụ, trong #yeehaw challenge, trend đã giúp “Old Town Road” nhận được sự chú ý, người ta mặc những bộ quần áo bình thường và nhảy đến khi đoạn beat thay đổi, họ ngay lập tức “biến hình” thành những cô cao bồi hay chàng cao bồi.

Nhưng những video trên TikTok không trực tiếp đóng góp vào thành công trên các bảng xếp hạng. Tuy nhiên, vẫn có một mối liên kết trực tiếp giữa việc một ca khúc trở nên viral trên TikTok và việc nó nhận được sự chú ý trên những nền tảng nghe nhạc trực tuyến như Spotify, Apple Music hoặc Youtube, những nền tảng nghe nhạc gây ảnh hưởng tới các bảng xếp hạng của Billboard.

Ảnh hưởng của TikTok tới nghệ sĩ, người nghe và nền công nghiệp âm nhạc nói chung

Trò chuyện với Ole Obermann, Global Head of Music của TikTok và ByteDance, anh đã chia sẻ về tầm ảnh hưởng của TikTok đối với nghệ sĩ, nền công nghiệp âm nhạc và những người yêu âm nhạc. Ole chỉ ra sự đa dạng của âm nhạc trên TikTok và những cơ hội mới được mở ra cho việc khám phá những thứ âm nhạc ngoài gu thông thường.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của TikTok trong việc khám phá những nghệ sĩ mới từ khắp mọi nơi trên thế giới: “Tôi nhận thấy một sức ảnh hưởng sâu sắc của TikTok đối với nền âm nhạc toàn cầu cũng như cả đối với các nền tảng stream nhạc nói chung. Giờ đây mọi thứ đã trở nên dễ dàng hơn để một bài hát của Úc hay Ấn Độ hay Hàn Quốc hay Nhật Bản hay Saudi Arabia có thể trở thành một hit toàn cầu và được nghe bởi các thính giả trên khắp thế giới.”

Thành công gần đây của “Love Nwantiti” và “Astronaut In The Ocean” là hai ví dụ điển hình cho điều trên.

TikTok là một nền tảng tuyệt vời cho người nghe khi họ muốn khám phá các loại nhạc mới và khác nhau. Thuật toán self-learning của TikTok đề xuất các video mới như một dòng chảy không ngừng, cho phép người dùng được giới thiệu tới một số lượng lớn nhạc mới một cách nhanh chóng, bởi các video thường có độ dài rất ngắn. Khi một người dùng thích một bài hát nhất định, với một cái chạm đơn giản là họ có thể ngay lập tức xem nhiều video có đoạn nhạc đó hơn.

Nền công nghiệp âm nhạc cũng bắt đầu thích ứng với sự thay đổi này, khi họ đã bị thuyết phục bởi những thành công đem lại bởi nền tảng này. Một lần nữa, Ole Obermann đã nói:

“Tôi nghĩ mọi người đã bắt đầu chấp nhận bởi đó chính là những gì fan muốn. Và đó là một cách để tạo nên sự thu hút cho bài nhạc hơn, nhưng nhiều năm trước đây thì họ vẫn có những định kiến bởi nó, bởi đó không phải là cách mà nền công nghiệp âm nhạc truyền thống hoạt động.”

Những định kiến ban đầu cũng không có gì là đáng ngạc nhiên, khi TikTok thể hiện một sự chuyển biến đáng kể từ cái nhìn của nền công nghiệp về sản phẩm âm nhạc như một thứ gì để nghe, thành một hình thức tiêu thụ bị động. Sự gắn liền của âm nhạc với TikTok rất khác biệt, bởi âm nhạc trở thành một chất liệu cho các sản phẩm sáng tạo.

Quan trọng là, những gì chúng ta nhìn thấy hiện nay có thể mới chỉ là khởi đầu thôi, khi xét về những hình thức sáng tạo mới lẫn những cách thức quảng bá và tiếp thị âm nhạc mới.

Nhưng thành công cũng thu hút sự đầu tư, và sáng tạo trên TikTok có thể sẽ dần trở nên thương mại hóa theo thời gian. Cho đến nay hầu hết các hiện tượng viral đều xảy ra một cách tự nhiên. Nhưng dần dần đã có những hãng thu âm thuê các influencer chuyên nghiệp để sử dụng nhạc của họ, hoặc làm việc với các cố vấn để khiến cho các bài hát trở nên phù hợp với TikTok hơn, với mục tiêu tạo nên một trào lưu viral mới.

(theo The Conversation)

Related post