Culture

Thuật Toán Gợi Ý Của Các Ứng Dụng Stream Nhạc Đang Đối Xử Bất Công Với Nghệ Sĩ Nữ

Một nghiên cứu mới đây cho thấy một thuật toán gợi ý được sử dụng rộng rãi của các ứng dụng nghe nhạc trực tuyến có xu hướng chọn những nghệ sĩ nam hơn là những nghệ sĩ nữ.
Nguyễn Minh Hằng 05 tháng 08,2021

The best music streaming services

Hiện nay, càng có nhiều người nghe nhạc qua những ứng dụng trực tuyến hơn - vào đầu năm 2020, đã có khoảng 400 triệu người đăng ký sử dụng một ứng dụng nghe nhạc nào đó. Những nền tảng ứng dụng này sử dụng những thuật toán để gợi ý nhạc dựa trên thói quen nghe nhạc của người dùng. Những bài hát được gợi ý có thể được tổng hợp vào các playlist mới hoặc được tự động chơi khi playlist kết thúc. Tuy nhiên những gì hệ thống gợi ý thì không phải lúc nào cũng công bằng. Một nghiên cứu mới đây cho thấy một thuật toán gợi ý được sử dụng rộng rãi có xu hướng chọn những nghệ sĩ nam hơn là những nghệ sĩ nữ.

Mức độ đại diện của nữ giới và nhóm thiểu số tính dục trong nền công nghiệp âm nhạc đang rất thấp. Khoảng 23% nghệ sĩ có mặt trong 2019 Billboard 100 là nữ giới hoặc thuộc nhóm thiểu số tính dục. Phụ nữ chiếm khoảng 20% các nhà soạn nhạc và nhạc sĩ, trong khi 98% các tác phẩm được biểu diễn trong những dàn nhạc lớn là bởi các nghệ sĩ nam.

Sự thiên vị này cũng được thể hiện trên các nền tảng dịch vụ nghe nhạc trực tuyến. Có một vài “siêu sao” là nữ giới thống trị trong giới nghệ sĩ, nhưng hầu hết các nghệ sĩ nữ hoặc mixed-gender thì có độ phủ sóng thấp hơn. Trong khi vấn đề này bắt nguồn từ những nguyên nhân còn xa hơn cả nền công nghiệp âm nhạc, những nền tảng nghe nhạc trực tuyến và thuật toán gợi ý nhạc của chúng vẫn đóng một vai trò to lớn.

Phân tích thống kê lịch sử nghe nhạc của khoảng 330,000 người dùng trong vòng chín năm cho thấy một bức tranh rõ ràng - chỉ khoảng 25% nghệ sĩ được nghe là nữ giới. Khi thuật toán được đưa vào thử nghiệm, trung bình thì bài hát được gợi ý đầu tiên sẽ là của nghệ sĩ nam, tương đương với sáu bài tiếp theo. Người dùng sẽ phải đợi thêm đến bài thứ bảy hoặc thứ tám để nghe một bài hát của nghệ sĩ nữ. Khi những người dùng nghe những ca khúc được gợi ý này, thuật toán sẽ tiếp tục “học” theo phản ứng của người nghe. Điều này đã tạo nên một vòng lặp. 

Alison Wonderland Drops Insane New ID & We Want It Now [WATCH] | Your EDM

Để phá bỏ vòng lặp này, một biện pháp đã được đưa ra nhằm dần dần tăng sự chú ý với những nghệ sĩ nữ hơn. Những gợi ý được tạo ra bởi thuật toán sẽ sắp xếp lại thứ tự, đưa những nghệ sĩ nam về vị trí phía sau.

Trong giả lập đó, có thể thấy rằng việc sắp xếp lại thứ tự gợi ý đã có ảnh hưởng đến thói quen nghe nhạc của người dùng về lâu dài như thế nào. Với thuật toán đã được sắp xếp lại như vậy, người nghe có thể sẽ thay đổi thói quen của mình. Họ sẽ nghe nhạc bởi những nghệ sĩ nữ nhiều hơn trước kia. Cuối cùng, thuật toán sẽ học hỏi từ sự thay đổi trong thói quen nghe nhạc này. Những nghệ sĩ nữ sẽ được đưa lên những vị trí cao hơn trong thứ tự gợi ý, ngay cả trước khi thứ tự được sắp xếp lại. Nói một cách khác, vòng lặp này sẽ được phá bỏ. Biện pháp đơn giản này đã cho thấy sự thiên vị trong thuật toán có một ảnh hưởng lớn đến cách nhiều người khám phá ra âm nhạc và nghệ sĩ mới. Bước tiếp theo của nghiên cứu sẽ là liệu người nghe trên thực tế sẽ đón nhận thay đổi từ biện pháp như thế nào và nó sẽ ảnh hưởng đến thói quen nghe nhạc của họ như thế nào.

Một bước khác cũng không kém phần quan trọng là thu thập và sử dụng thông tin về sự đa dạng của các bản dạng giới. Sự phân loại giới tính theo hệ nhị nguyên (binary) này không thực sự phản ánh được sự đa dạng của các bản dạng giới. Sự thiếu thông tin về những giới tính ngoài giới tính phổ biến là một chướng ngại vật lớn, cả cho việc nghiên cứu lẫn việc thực hiện.

Cho đến giờ, việc giả lập đã cho thấy những lợi ích từ việc thay đổi thứ tự gợi ý. Nhưng trách nhiệm thì đương nhiên không chỉ thuộc về những nhà cung cấp dịch vụ nghe nhạc trực tuyến. Những tổ chức đi đầu như Keychange và Women In Music đang nỗ lực để nâng tầm những kẻ yếu thế trong nền công nghiệp âm nhạc. Còn công việc của chúng ta cần làm là ủng hộ.

Trong khi những lễ hội âm nhạc đang bị chỉ trích vì sự thiếu vắng của những nghệ sĩ nữ trong lineup, bất kì một bước tiến nào hướng về việc cân bằng giữa các giới đều là một hướng đi đúng đắn.

(theo The Conversation)

Related post