Tech

Thiết Bị Synth Thật Vs. Phần Mềm Synth Ảo - Điểm Cộng Và Điểm Trừ

Hãy cùng so sánh 2 loại synth theo những hạng mục giá thành, độ khả dụng, âm thanh, tính đầu tư,...
Nguyễn Minh Hằng 12 tháng 05,2022

Thế giới của synthesizer đã bắt đầu bùng nổ trong một thập kỷ vừa qua và là một trong những cách thú vị và tốc độ nhất để làm nhạc ở nhiều phong cách khác nhau. Mọi thứ đều khá khó để theo kịp ban đầu, nhưng nhìn chung thì có hai loại synth chính: thiết bị vật lý (hardware) và phần mềm ảo.

Chính synth thật cũng có thể được chia ra thành (ít nhất) hai loại: mẫu tích hợp đủ tính năng và modular (nhiều thành phần cấu thành). Loại đầu tiên thường (nhưng không phải là luôn luôn) kèm theo một keyboard và tất cả các phần bộ phận khác - oscillator, filter, amplifier và vân vân - để tạo ra những âm thanh. Chúng thường có thư viện âm thanh preset và các tính năng phụ như arpeggios, effects, on-board sequencing và nhiều điều khiển thao tác trực tiếp khác để tạo nên âm thanh.

Tiếp theo là modular hay Eurorack. Hình thức này cho phép bạn tạo ra những hệ thống synth vật lý hoàn toàn dành riêng cho mình từ nhiều thành phần - các module - mà có thể bắt chước lại tất cả mọi thứ của gần như tất cả các quá trình hoạt động synth nào. Mục đích là để bạn có thể tạo ra một thứ gì đó đặc biệt - những âm thanh đặc biệt - và những hệ thống có thể mở rộng và điều chỉnh theo ý bạn muốn.

Các phần mềm synth ảo thì đã xuất hiện trong hơn hai thập kỷ qua và có nhiều mức giá khác nhau từ miễn phí cho tới vài trăm đô la. Với những điều này bạn sẽ không bị giới hạn bởi những bộ phận điện tử cấu thành, chỉ có sức mạnh của máy tính, vậy nên chúng có khả năng sản xuất ra bất cứ âm thanh nào mà bạn muốn.

Hãy cùng so sánh cả hai hình thức với một số hạng mục, bắt đầu với điều quan trọng nhất…

Giá thành

Một trong những yếu tố lớn nhất khi quyết định nên mua loại synth nào dĩ nhiên sẽ là điều kiện kinh tế của bạn. Các phần mềm ảo hẳn sẽ giành phần thắng ở đây bởi có một cộng đồng phần mềm miễn phí khổng lồ với một số lượng lớn những cái tên tuyệt vời. Dù vậy, những phần mềm synth ảo trả phí thì cũng vẫn rất đáng tiền. Chúng có thể khởi đầu với chỉ một vài đô la và tăng dần tới một vài trăm đối với một số loại nâng cao, nhưng nếu bạn đang tìm kiếm mức giá dưới $/£200, với những tiêu chuẩn như Xfer Records Serum với $189 và Native Instruments Massive X, với mức giá cao hơn một chút là $199.

Những thiết bị synth thật thì có thể nằm trong khoảng nghìn đô nếu bạn đang tìm kiếm những loại thiết bị đa năng từ Yamaha, Korg và Roland, các dòng synth high-end từ Sequential, Waldorf và Moog hoặc những thiết bị mang tính đặc thù hơn từ những công ty như Modal, Modor và Udo. Và bạn có thể (và có thể sẽ) tiêu tốn cả gia tài khi bước vào thế giới modular, khi mà câu nói “chỉ thêm một thiết bị nữa thôi” có thể chiếm lấy cuộc đời bạn và hút hết tài khoản ngân hàng của bạn.

Tuy vậy, phần mềm vẫn không hoàn toàn chiếm lợi thế trong cuộc chiến về mặt giá cả. Behringer, dĩ nhiên, sẽ luôn có các mẫu synth khác nhau với nhiều mức giá và thậm chí những công ty như Modal, IK Multimedia, Korg và Arturia cũng có những mẫu thiết bị tốt với mức giá hợp lý mà có thể được mua với mức giá y hệt một phần mềm synth ảo. 

Sự lựa chọn

Có thể nói rằng phần mềm sẽ chiếm lợi thế hơn về mặt lựa chọn, đơn giản bởi vì giới hạn duy nhất là khả năng xử lý của máy tính, và bởi sức mạnh của máy tính đã được nâng cao trong những năm gần đây, thì sức mạnh và sự đa dạng của các phần mềm synth ảo cũng vậy. Muốn thiết bị nào đó với 24 oscillator, 36 filter và tất cả các effect mà bạn có thể nghĩ tới? Bạn có thể thực hiện nó trong phần mềm mà không nhất thiết là phải trong thế giới thực.

Rõ ràng, các loại thiết bị synth bạn có thể mua hiện nay đã mở rộng định nghĩa của từ “synthesizer” hơn. Thư viện nhạc cụ khổng lồ nơi bạn có thể thay đổi tone với những thao tác trực tiếp có thể được cho là synthesizer. Mọi thiết bị synth cổ điển cũng đã được tái tạo lại vào phần mềm, vậy nên có thể nói rằng nếu nó tồn tại ở dạng vật lý, thì nó cũng tồn tại dưới dạng phần mềm, nhưng lại không theo hướng ngược lại.

Nhưng, một lần nữa, chúng ta sẽ khép lại hạng mục này với một lời nhắc: modular. Một hệ thống Eurorack là bất cứ thứ gì bạn muốn nó trở thành nên các lựa chọn là vô hạn. Tuy nhiên, bạn cũng có thể sở hữu những hệ thống modular dưới dạng phần mềm - VCV Rack và Cherry Audio Voltage Modular là hai ví dụ điển hình.

Độ khả dụng

Điều này có thể đã được nói đi nói lại, nhưng bạn không thể phủ nhận rằng phần mềm mang tính tiện lợi hơn những thiết bị vật lý. Một ổ cứng được nhét đầy tất cả các loại synth mà bạn có thể tưởng tượng được sẽ luôn luôn chiến thắng một “bức tường” với những module, một thiết bị synth cồng kềnh và bất cứ thứ gì chiếm đi mất diện tích studio của bạn.

Dù vậy, luôn có một cảm giác hào hứng nào đó của việc sở hữu một thiết bị synth thực sự. Thi thoảng việc sở hữu một thiết bị synth thật mà bạn đã đầu tư một lượng tiền đáng kể và thời gian để hiểu về nó có nghĩa rằng luồng công việc của bạn đã được tăng tốc và bạn có thể làm nhiều nhạc hơn với chỉ chiếc synth đó. Và việc đối mặt với một đống phần mềm và hàng triệu preset có thể khiến bạn “đứng hình”. “Thử… thêm… một… preset… nữa… thôi…”

Nhìn chung phần mềm vẫn chiếm lợi thế hơn về mặt độ thực tiễn, dĩ nhiên, nhưng hãy nhớ rằng: thi thoảng các hạn chế có thể thúc đẩy sự sáng tạo và sự tiện lợi có thể ngăn cản nó.

Âm thanh

Với những yếu tố sức mạnh xử lý mà chúng ta đã nhắc tới, phần mềm sẽ cho bạn bất cứ âm thanh mà bạn muốn. Thiết bị synth thực sự thì không. Đó là sự thật. 

Nhưng liệu đó có phải là tất cả?

Ta cũng phải thừa nhận rằng mình đồng tình với ý kiến của những người cho rằng những phần mềm synth kỹ thuật số sẽ không bao giờ có thể sao chép hoàn toàn như  một chiếc synth analogue cổ điển được. Chúng sẽ có thể bắt chước theo với một mức độ nào đó, và sự thực là một phần mềm synth kỹ thuật số không bao giờ có thể sao chép hoàn toàn được thứ âm thanh analogue thực sự đó. Rắc rối là hầu hết chúng ta sẽ không thể phân biệt được sự khác nhau, hoặc chúng ta sẽ nghe chúng qua một bộ loa kiểm âm hay headphone chất lượng không được tốt cho lắm.

Tuy nhiên là có những phần mềm synth như Diva của u-he, với €179 mà bạn có thể có được thứ “âm thanh analogue kỹ thuật số” tuyệt nhất từng được tạo ra.

Vậy trong khi chúng ta mải tranh cãi về việc kỹ thuật số sẽ không bao giờ có được sức mạnh của những thiết bị analogue, có những phần mềm synth có thể đạt gần đủ tới âm thanh ấy, nhiều phần mềm có thể đem tới hàng loạt các âm thanh mà đơn giản là không có trong các thiết bị vật lý, hay không bao giờ có thể có.

Vậy là phần mềm lại chiến thắng.

Khả năng phát triển của người dùng

Thiết bị vật lý sẽ giành phần thắng ở đây, bởi vì trừ khi bạn vận hành phần mềm synth với một bộ MIDI controller tốt, hầu như bạn sẽ chỉ điều chỉnh chúng với một chiếc chuột và một chiếc MIDI keyboard kém tương đồng. Ngoài ra có thể có các mục menu để tìm tùy chọn và các điều chỉnh phụ để bạn tìm tòi và học hỏi. Khá phức tạp phải không nào.

Một thiết bị synth đầy đủ thường tích hợp tất cả mọi thứ, và bạn sẽ phải sử dụng các núm vặn; tất cả mọi thứ nằm trong tầm với và bạn có thể điều chỉnh hai thứ cùng một lúc với hai tay! Đúng vậy, luôn luôn có nhiều niềm vui và sự sáng tạo khi sử dụng một thiết bị synth vật lý so với phần mềm ảo, trừ khi có ai đó phát minh ra một bộ não với khả năng chuyển đổi MIDI trong tương lai.

Tính đầu tư

Các mẫu synth cổ điển - nếu bạn có thể sở hữu được chúng - hiện được bán lại với những mức giá khoảng chục nghìn đô và nếu bạn là một trong những nghệ sĩ đã sở hữu tất cả các thiết bị analogue có trong thập niên 80, chỉ để bán lại rồi mua các phần mềm synth ảo, thì bạn đang tự giẫm vào chân mình rồi đấy. (Hoặc hãy chờ tới khi các phần mềm synth ảo trở nên phổ biến!)

Mua một chiếc thiết bị synth vật lý mới, dĩ nhiên, sẽ có mức giá rẻ hơn đối với Eurorack module. Liệu đây có phải là một sự đầu tư hay không, thì vẫn còn phải tranh cãi nhiều. Thực sự, nó sẽ phụ thuộc vào mỗi bộ synth - chúng được sản xuất với số lượng lớn, liệu chúng sẽ trở nên “được săn đón” trong tương lai không? Nhưng ai mà biết được câu trả lời cho câu hỏi đó. Tuy vậy, điều rõ ràng ở đây là bạn có thể bán những thiết bị synth để nhận một số tiền nào đó, trong khi các phần mềm - với rất nhiều hình thức cấp phép người dùng phức tạp - thì gần như việc bán lại là bất khả thi.

Đánh giá chung

Có thể trông như các phần mềm sẽ giành phần chiến thắng, và nếu bạn mới bước vào thế giới synth, thì chắc chắn phần mềm sẽ có mức giá hợp lý hơn, hay thậm chí là miễn phí - cho một khởi đầu tuyệt vời. Tuy nhiên, cũng cần phải nhớ rằng - đừng tải quá nhiều phần mềm synth - và hãy thử bước chân vào thế giới synth thực sự nếu bạn có đủ điều kiện kinh tế. Chỉ cần có một hay hai lựa chọn thiết bị synth mà bạn biết và yêu thích, sẽ đem tới cho bạn sự sáng tạo và một luồng làm việc tốc độ nhanh, chưa kể tới việc giúp phòng studio của bạn trông “studio” hơn và bớt “văn phòng” đi.

Nhưng lựa chọn là của bạn, và bất cứ thứ gì bạn chọn, bạn có thể yên tâm rằng không có gì thú vị và kích thích hơn việc sở hữu bất cứ một loại synth nào.

(theo MusicRadar)

Related post