Juice Wrld, Olivia Rodrigo, and the New Emo Wave - The Atlantic

Giữa sự ảnh hưởng của đại dịch, chúng ta càng có xu hướng tìm đến âm nhạc như một cách để giải tỏa cảm xúc. Nền nhạc Pop năm 2021 vừa qua chứng kiến sự trở lại của “emo” - một phong cách được phát triển từ thể loại Punk những năm 80. Olivia Rodrigo thu hút sự chú ý với nguồn cảm hứng lấy từ Paramore, “Good 4 U”. Album đầu tay của Lil Nas X chấm điểm phong cách rap của anh với thể loại Rock nhẹ. WILLOW hợp tác cùng tay trống Travis Barker của ban nhạc Pop-Punk huyền thoại Blink-182. Một trong những nghệ sĩ mới đột phá của năm, ca sĩ/rapper đến từ Úc The Kid LAROI thống trị bảng xếp hạng Billboard Hot 100 với Emo rap. 

“Emo challenge” hay “emo test” bắt đầu xuất hiện tràn ngập trên nền tảng mạng xã hội TikTok. Trong đó, người dùng sẽ được nghe những đoạn nhạc ngắn từ những nghệ sĩ như Panic! At the Disco và Paramore để chấm điểm cho độ “emo” bằng số bài hát mà họ có thể đoán đúng. Các bài hát từ những năm 2000 cũng bắt đầu nổi tiếng trở lại trên TikTok, tràn ngập với những video thiếu niên nhảy theo các bài hát của Paramore và Greenday. Thậm chí, bản hit Pop-Punk năm 2007 “Dear Maria, Count Me In” của All Time Low còn nhận được chứng nhận Platinum x2 vào tháng 3/2021. Tất cả những điều trên đều thể hiện một điều: “emo” đã quay trở lại, nhưng với tư cách là một phần của một hiện tượng văn hóa rộng lớn hơn, và mạnh mẽ hơn.

@lauramarano

I’m happy when I’m emo, you know?

♬ emo edition pt1 - Ciara

Trong nhiều thập kỷ qua, nhiều người vẫn luôn tranh luận về ý nghĩa thực sự của “emo” là gì. Theo cách dễ hiểu nhất thì “emo” là viết tắt của “emotion” hay “emotive” - nghĩa là cảm xúc. Một điểm chung mà các nghệ sĩ emo đều có trong suốt 35 năm qua chính là nội dung lời bài hát: thế giới nội tâm được cường điệu hóa. Tuy nhiên làn sóng mới của năm 2021 có vẻ như đã mở rộng cái mác gắn này ra hơn là một định nghĩa từ ngữ nhất định. Những câu chuyện của Olivia Rodrigo không có gì là giống với những âm thanh ầm ĩ của Lil Huddy, và cả hai cũng chẳng có gì là giống với các ban nhạc emo kinh điển như The Get Up Kids. Một phần là do làn sóng mới này chỉ là sự lên ngôi cho những nhánh văn hóa âm nhạc đặc trưng mà đã luôn ngấm ngầm tồn tại trên Internet nhiều năm nay. Một phần là nó phản ánh cho sự hoài niệm về một thời kỳ hoàng kim của những năm 2000. Nhưng phong trào mới này cũng phản ánh thời đại của chúng ta theo những cách sâu sắc nhất. Emo không chỉ là âm nhạc thể hiện nỗi buồn - đó còn là âm nhạc thể hiện sự thay đổi, sự hoài nghi, tuyệt vọng, và cả hạnh phúc.

Nếu có một yếu tố để hình thành nên nét đặc trưng cho “emo”, đó chính là giọng hát. Mặc dù trong thập kỷ vừa qua, nền nhạc Pop không thiếu cách hát để thể hiện nỗi buồn, nhưng thường theo hơi hướng mượt mà của R&B như The Weeknd, Drake, SZA hay cách dùng nhiều hơi như Lorde, Halsey, Ellie Goulding. Nhưng nhiều ca sĩ trong năm qua đã hát theo phong cách mà làm gợi nhớ lại tới thể loại Punk-Rock. Giọng hát của họ như được xé thành từng mảnh, lên cao rồi lại xuống thấp theo một cách đột ngột, thay vì theo đuổi sự mượt mà. 

“Emo” cũng có nghĩa là để thể hiện sự đồng cảm. Trong cuốn sách năm 2003 “Nothing Feels Good: Punk Rock, Teenagers, and Emo” của Andy Greenwald đã nói rằng “emo không phải là một thể loại nhạc” mà còn là “một mối quan hệ nhất định giữa fan và một ban nhạc … niềm khao khát muốn biến màn độc thoại thành một cuộc đối thoại,” phản ánh một “khát khao và ham muốn lãng mạn và ích kỷ được hiểu về sự to lớn của thế giới xoay quanh bạn.” 

Xem những TikToker nhép lời theo, duet, hay remix lại những ca khúc yêu thích làm chúng ta nhận ra rõ hơn tại sao “emo” lại quay trở lại mạnh mẽ như hiện giờ: dễ hát theo, đặc biệt là lời bài hát mang tính thực tế, xoay quanh bản thân, dễ hiểu, và rất “con người”. Khi Olivia Rodrigo gây bão trên các bảng xếp hạng vào đầu năm 2021 với “Drivers License”, một câu chuyện chia tay của cô nàng tuổi teen, người nghe đã thay thế vào đó bằng những từ ngữ cho câu chuyên của riêng mình mà không hề làm thay đổi đến nội dung cảm xúc. Độ đa dạng của các phong cách âm nhạc được gọi là “emo” trong thời điểm gần đây cũng đã thể hiện rằng cụm từ này không chỉ đến một thể loại nhất định, mà thay vào đấy là một cảm giác - một yếu tố đóng vai trò quan trọng trong nền công nghiệp streaming khi mà nhạc Pop không chỉ được xác định bởi mức độ phổ biến mà còn bởi cảm xúc của người nghe.

Image about willow in (dramatic emo pause) by 𝒎𝒓. 𝒔𝒐𝒍𝒐 𝒅𝒐𝒍𝒐

Tuy nhiên, emo gần như là luôn luôn dễ nhận biết như một nhánh văn hóa giữa một cộng đồng văn hóa rộng lớn. Những phong cách thẩm mỹ phi giới tính - trang điểm mắt, quần bò bó - là những hình ảnh thường thấy. Âm nhạc của những ban nhạc gắn liền với “emo” như Panic! At the Disco và Paramore không hề giống nhau chút nào, nhưng họ lại được gắn mác “emo” bởi vẻ ngoài của họ. Vào năm 2020, những phong cách thời trang này được lan rộng, phi giới tính cũng như không theo một thể loại nhạc nào cả. Thật vậy, về mặt âm nhạc, nhiều người cho rằng bước ngoặt chuyển hóa từ sự hoài niệm thành một sự trở lại mainstream đầy thành công là nhờ phong cách Emo Rap của những nghệ sĩ như Lil Uzi Vert, Juice WRLD và Lil Peep. 

Lil Peep, người đã lấy những yếu tố và sample của Pop-Punk và Emo những năm 2000 để rap về việc nghiện thuốc và những câu chuyện đau khổ của anh. Anh được cho là đã góp phần thúc đẩy làn sóng này tới thành công mainstream trước khi qua đời vào tuổi 21, vào năm 2017. Từ đỉnh cao tới kết thúc bi kịch, anh đã luôn thể hiện những cảm xúc mạnh mẽ đặc trưng của emo.

Hãy nhìn vào sự nghiệp của nam rapper Juice WRLD, người đã qua đời ở tuổi 21 do sử dụng thuốc quá liều vào tháng 12/2019. Anh đã là một cái tên đi đầu cho phong trào SoundCloud-rap thời điểm đó, bao gồm cả những cái tên emo rapper như Lil Peep và XXXtentacion, cũng đều là những rapper đã qua đời ở độ tuổi rất trẻ. SoundCloud rap là phong trào đi trước đóng vai trò quan trọng nhất cho phong trào emo-pop hiện nay, và để tìm hiểu về phong cách nhạc này đồng nghĩa với việc bạn phải chìm trong những giai điệu ủ rũ về sự giày vò cảm xúc đến tột cùng.

Album di cảo mới của Juice WRLD mang tên “Fighting Demons” và một bộ phim tài liệu của HBO “Juice WRLD: Into the Abyss” đã khắc họa lên thực tại của những khó khăn tồn tại trong nền nhạc Pop đương đại. Trong “Into the Abyss”, đạo diễn Tommy Oliver đã chắp nối những hình ảnh lưu diễn và studio lại với nhau, hiện lên hình ảnh nam rapper Jarad Anthony Higgins là một nghệ sĩ trẻ xuất chúng không ngừng rap. Những giai điệu đẹp đẽ xuất hiện trong tâm trí của Juice WRLD một cách dễ dàng y như cách những lời bài hát đau khổ về cái chết và nỗi tuyệt vọng xuất hiện vậy. Anh cũng đã, một cách công khai, sử dụng đến thuốc, đúng chính xác như những gì anh viết trong các bài hát của mình.

Một cảm giác thực sự về nỗi đau cũng có thể được cảm nhận từ học trò yêu quý nhất của Juice WRLD, The Kid LAROI, người đã ở trên cùng chuyến bay với Juice WRLD khi anh qua đời. Trong dự án “F*ck Love” của nam ca sĩ 18 tuổi, anh đã thể hiện những lời bài hát thẳng thừng về những người bạn gái phản bội anh. Nhưng anh cũng khắc họa lại một tuổi thơ nghèo khó và nói về người mẹ nghiện thuốc của anh. Là một cậu thiếu niên tóc vàng với những bản hit là những màn hợp tác với Justin Bieber và Miley Cyrus, LAROI thi thoảng bị cho rằng là quá nhạt nhòa để đủ tiêu chuẩn tiếp nối cho những di sản của Juice WRLD và Lil Peep. Tuy nhiên, The Kid LAROI cũng vẫn là một cái tên hứa hẹn cho sự trở lại của làn sóng “emo” này. 

Geoff Rickly, ca sĩ chính của ban nhạc Hardcore huyền thoại Thursday, tin rằng thành công của những nghệ sĩ như Lil Peep và Juice WRLD đã buộc mọi người phải có cái nhìn khác về thể loại này. “Emo rap đã có một sức ảnh hưởng khổng lồ tới cách mọi người nghĩ về emo,” theo ông. “Việc phong cách này không còn là chỉ bao gồm những chàng trai da trắng đã khiến nó trở nên thú vị và ổn định hơn nhiều. Emo đã từng muốn là một thứ mới, để đem lại những đột phá. Và giờ đây góc nhìn đã được mở rộng, có thể họ thành công rồi đấy.”

Misery Business: How Gen-Z Rappers Are Reinventing The Emo & Pop Punk  Influences Of Their Childhood | Genius

Cái tên “emo” không nên được dùng để đơn giản hóa một cách thái quá về những trào lưu gần đây. Giờ đây, có thể sự cởi mở khi nói về các khía cạnh trong cuộc sống đã đóng một vai trò quan trọng cho việc chúng ta đón nhận “emo” một cách mạnh mẽ hơn. Những cuộc trò chuyện về sức khỏe tinh thần, một yếu tố trung tâm của emo, cũng đã được phát triển. Emo đã là thể loại đầu tiên đề cập đến bệnh trầm cảm, việc tự ngược đãi bản thân và nhiều vấn đề khác. Thậm chí ngay cả nếu những điều này được đề cập theo hướng cường điệu hóa, chúng vẫn giúp chúng ta có thể cởi mở hơn cho những cuộc trò chuyện ý nghĩa hơn.

Nguyễn Minh Hằng

Read more