Music Business

Những Điểm Hạn Chế Của NFT Trong Ngành Âm Nhạc Và Cách Khắc Phục

NFT đang dần trở thành một xu thế được quan tâm và ưa thích bởi nhiều nghệ sĩ trên thế giới trong đó có cả Việt Nam, vậy đâu là những điểm hạn chế của lĩnh vực kinh doanh mới này?
Nguyễn Duy Hải Dương 26 tháng 05,2021

Berkenalan dengan Non-Fungible Token - Tokocrypto News

Trong vòng 6 tháng vừa qua, thuật ngữ NFT đã trở thành 1 cơn sốt thực sự trong ngành âm nhạc trên toàn thế giới. Giờ đây, tất cả những nghệ sĩ hay các công ty lớn đều đang hối hả tham gia vào thị trường non trẻ nhưng đầy tiềm năng này. Việc tăng trưởng đáng kinh ngạc của thị trường NFT đang mở ra rất rất nhiều cơ hội mới cho các nghệ sĩ, không chỉ vậy nó còn đang tái định hình lại ngành âm nhạc thế giới. Thế nhưng chính bởi việc tăng trưởng quá nhanh này đã kéo theo sự thiếu kiểm soát và nảy sinh hàng loạt những bất cập liên quan cần phải giải quyết ngay lập tức.

Khi cơn sốt NFT của ngành công nghiệp âm nhạc lên cơn sốt vào đầu năm nay, có vẻ như gần như tất cả mọi người đều đổ xô tìm kiếm các bộ sưu tập tiền điện tử dưới hình thức này hay hình thức khác. Các NFT đã thu hút được sự say mê của cả ngành âm nhạc vào năm 2021 nhờ lời hứa sẽ thu hút sự tham gia của rất nhiều người hâm mộ và các nghệ sĩ sẽ 1 nguồn thu nhập mới. Sau thời điểm dịch bệnh hoành hành gần như tất cả các chuyến lưu diễn đều bị hủy hoặc chỉ được tổ chức với số lượng hạn chế thì vấn đề tiền bạc dần đã ảnh hưởng nặng nề tới các công ty giải trí và người làm nghệ thuật. Chính vì thế việc sử dụng NFT đã trở thành cứu cánh và mở ra nhiều cơ hội mới được giới nghệ sĩ và các công ty giải trí hoan nghênh và đẩy mạnh phát triển nhanh chóng.

Như Lee Parsons, Giám đốc điều hành của Bluebox - 1 công ty âm nhạc dựa trên blockchain đã nói: “NFT hiện giờ vẫn như là “miền tây hoang dã”, mặc dù anh ấy tin rằng đây là thời điểm thú vị để thử vận may với NFT, nhưng cũng cần phải xem xét kỹ lưỡng bởi thị trường này có đầy những rủi ro. Đối với ngành công nghiệp âm nhạc nói riêng, doanh số bán hàng của NFT đang khiến quyền sở hữu trí tuệ và luật bản quyền trở nên nhức nhối.”

Đối với những người chưa nắm rõ về NFT thì tên đầy đủ của nó là Non-Fungible Tokens. NFT là các bộ sưu tập kỹ thuật số được tạo ra và bán bằng cách sử dụng bảo mật của blockchain, 1 số NFT còn có thể truy cập công khai để theo dõi và ghi lại các giao dịch. NFT có thể là tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm âm nhạc, thẻ giao dịch hoặc các tài sản khác nhưng phải mang tính độc nhất và không thể dễ dàng trao đổi. Để mua được các NFT, hầu hết các thị trường đều yêu cầu thanh toán bằng các loại tiền điện tử có thể thay thế, nhưng cũng có một số ngoại lệ khi chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt hoặc các thẻ tín dụng truyền thống.

NFT đã xuất hiện kể từ khi Crypto Kitties được tạo ra (thú cưng kỹ thuật số độc nhất vô nhị xuất hiện vào cuối năm 2017). Trước khi cơn sốt hiện tại bùng nổ, 1 số nghệ sĩ như 3LAU và RAC được cho là đi đầu trong xu hướng này. Đến tháng 4 năm 2021, theo dữ liệu được thu thập bởi Water + Music, các nhạc sĩ đã kiếm được 70,5 triệu đô la từ doanh số NFT cho đến nay, phần lớn trong số đó là doanh thu chỉ từ tháng 2 năm 2021 đến nay. Với đà tăng trưởng này có vẻ như mỗi ngày chúng ta sẽ có 1 kỷ lục mới của NFT được phá vỡ.

Cho đến nay, 1 trong những dạng NFT phổ biến nhất là nghe - nhìn. Dạng NFT nghĩa là 1 đồ họa được ghép nối với một bản ghi âm. Thế nhưng cũng từ đây chúng có thể dễ dàng trở thành một mớ hỗn độn về bản quyền, bởi vì những loại NFT này có thể chứa tác phẩm của nhiều nghệ sĩ (nghệ sĩ thị giác , nhạc sĩ, nhà sản xuất, v.v.).

Dina LaPolt, 1 luật sư giải trí và là người sáng lập Công Ty Luật LaPolt đã cảnh báo rằng việc tạo ra những NFT đang trở nên mờ ám vì có những chủ sở hữu và người kiểm soát bản quyền khác đang đồng sở hữu với bạn trong NFT. Để thực hiện việc này 1 cách an toàn và hợp pháp, bạn phải xin phép từng chủ sở hữu bản quyền có liên quan và xác định trước việc phân chia tiền bản quyền cho NFT. Đối với 1 ngôi sao nhạc pop của hãng lớn muốn phát hành 1 sản phẩm NFT cần phải có ghi chú thông tin danh sách đồng sáng tác và nhà sản xuất rõ ràng bởi việc xóa các sản phẩm NFT là 1 quá trình kéo dài và đầy tốn kém.

Điều này có thể giải thích tại sao cho đến nay, 57,1% doanh số NFT liên quan đến âm nhạc được thực hiện bởi các nghệ sĩ và các thương hiệu độc lập. Các nghệ sĩ độc lập có xu hướng có ít hợp tác hơn nên sẽ có ít người trung gian hơn và chính vì thế việc giải quyết các vấn đề bản quyền sẽ dễ dàng hơn. Các ngôi sao và các nhãn hiệu lớn có thể mất nhiều thời gian hơn để bắt kịp với việc làm ra các NFT nhưng mô hình này có thể sẽ thay đổi trong những tháng tới.

LaPolt kêu gọi các nghệ sĩ nên cẩn thận với việc sử dụng tài sản trí tuệ của người khác không nên tham gia vào quá trình sản xuất NFT. “Tôi đã thấy một số NFT có các nhân vật Disney hoặc Marvel trong đó. Đó sẽ là một thảm họa ”cô nói. "Bạn không có quyền đối với những thứ đó." Trên thực tế, trong Mục 106 của Đạo luật Bản quyền Hoa Kỳ, các nghệ sĩ hình ảnh được bảo vệ theo Đạo luật Quyền của Nghệ sĩ Hình ảnh, còn được gọi là VARA. Như đã nêu trong VARA, các nghệ sĩ được bảo vệ khỏi việc các tác phẩm, nghệ thuật của họ được gán cho tác phẩm mà họ không tạo ra. “Bạn sẽ dần thấy các vụ kiện tụng trong lĩnh vực này ngày 1 nhiều lên” LaPolt cảnh báo.

Khi tạo ra một NFT, điều quan trọng là người tạo phải rõ ràng về những gì chính xác đang được mua và bán. Trừ khi có quy định khác, NFT không chuyển quyền sở hữu tài liệu có bản quyền trong đó, vì vậy nếu một bài hát được xuất hiện trong NFT dạng nghe nhìn, bản thân bản sáng tác và bản ghi âm vẫn thuộc về chủ sở hữu ban đầu.

“Nó giống như khi bạn mua một đĩa CD. Bạn không sở hữu tài sản trí tuệ chỉ bằng cách mua, nhưng bạn sở hữu bản sao vật lý duy nhất của nó ” Karl Fowlkes, luật sư giải trí và người sáng lập Công ty Fowlkes giải thích. “Nó hoạt động rất giống trong không gian NFT. Bạn không sở hữu bất kỳ tài sản trí tuệ nào trừ khi hợp đồng thông minh nói như vậy.”

Tuy nhiên, điều đó đang thay đổi nhanh chóng nhờ sự trợ giúp từ các công ty mới dành riêng cho việc mở rộng việc sử dụng NFT để chuyển quyền sở hữu tài liệu có bản quyền 1 cách an toàn và nhanh chóng. Với Bluebox và Vezt, 2 công ty khởi nghiệp về lĩnh vực âm nhạc và tiền điện tử, các nghệ sĩ hiện đang bán quyền sở hữu đối với bản quyền ghi âm của họ như 1 cách để huy động vốn theo cách mới. Giống như mua cổ phiếu của 1 công ty, Vezt và Bluebox đang bán những đoạn ghi âm nhỏ của họ cho người hâm mộ trong một quy trình mà Vezt đặt biệt danh là “Cung cấp bài hát ban đầu (ISO),” đây là quy trình hầu như không xảy ra trước khi có blockchain.

Parsons, Giám đốc điều hành Bluebox giải thích: “Nếu trước đây bạn đã thử và mua 1 phần nhỏ bản quyền, bạn đang nói về phí pháp lý từ 50.000 đến 200.000 đô la chỉ để bắt đầu quá trình mua nó. Bây giờ, chúng tôi có thể thiết lập điều này để ghi lại trên blockchain 1 cách dễ dàng.”

Taylor Bennett, ca sĩ độc lập tại Chicago và là anh trai của Chance the Rapper, tự coi mình là 1 trong những người gần đây áp dụng quyền sở hữu theo phân đoạn. Tháng trước, anh ấy đã hợp tác với Bluebox để bán trực tiếp 75% quyền sở hữu đĩa đơn sắp phát hành với số lượng vừa phải cho người hâm mộ, giữ lại 25% cổ phần sở hữu đa số cho mình. Với việc mua, người hâm mộ có thể thu tiền bản quyền dựa trên sự thành công của bản nhạc, nhưng theo giao dịch bán cụ thể này, Bennett tiếp tục giữ toàn quyền độc quyền của tác phẩm có bản quyền: quyền phân phối, quyền chuẩn bị các tác phẩm phái sinh dựa trên tài liệu có bản quyền và hơn thế nữa.

Quyền sở hữu theo phân đoạn đặt ra một nguồn tài trợ thay thế thú vị có thể trở nên phổ biến hơn trong tương lai, nhưng nó đi kèm với những hạn chế riêng. Thật không may, quyền sở hữu theo phân đoạn vẫn không thực tế đối với hầu hết các nghệ sĩ đã ký hợp đồng với 1 nhãn hiệu hoặc chỉ nắm giữ 1 phần bản quyền của chính họ.

Khi việc sử dụng NFT tiếp tục phát triển trong lĩnh vực kinh doanh âm nhạc, việc tạo ra các NFT sẽ trở nên bài bàn và có quy chuẩn hơn. Các hãng thu âm đã tạo ra các giao thức mới để hiểu rõ hơn về không gian này. Giờ đây, khi một nghệ sĩ xóa bản ghi âm NFT ở dạng nghe nhìn khi chúng có nhãn hiệu hay công ty quản lý thì họ sẽ coi đó như một giấy phép đồng bộ hóa.

Mặc dù doanh số bán hàng của NFT nói chung vẫn còn là 1 biên giới hoang dã, nhưng LaPolt lập luận rằng có một số lợi thế chính cho điều đó. “NFT vẫn đang là 1 thị trường rất tự do vào bây giờ” cô nói. Là người ủng hộ lâu năm cho quyền của các nhạc sĩ, LaPolt coi đây là 1 không gian mới nổi có lợi cho ngành công nghiệp âm nhạc, nếu được tiến hành đúng cách. “75% thu nhập của các nghệ sĩ được chính phủ quản lý thông qua các điều khoản bản quyền cổ xưa và các nghị định đồng ý chi phối ASCAP và BMI cho tiền bản quyền biểu diễn. Đối với NFT, hiện tại không có bất kỳ 1 quy tắc nào - điều này thực sự tốt cho người sáng tạo. ”

(Theo Variety)

Related post