Music Business

NFT Sẽ Đem Đến Những Thay Đổi Nào Tới Nền Công Nghiệp Âm Nhạc?

Thị trường tiền điện tử đang có những tác động đến cách nền công nghiệp âm nhạc vận hành trong tương lai. Nhưng thật sự thì NFT sẽ thay đổi nó theo những chiều hướng nào?
nhật linh ʚ 23 tháng 11,2021

Vào đầu tháng 11 năm nay, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia Mỹ (Recording Academy) đã thông báo rằng họ sẽ có một hợp tác độc quyền với OneOf, một thị trường NFT được hỗ trợ bởi nhà sản xuất thu âm huyền thoại Quincy Jones để cho ra mắt những bộ sưu tập NFT kỷ niệm xoay quanh giải Grammy trong vòng 3 năm tới.

NFT Platform OneOf Signs 3-Year Deal With Grammys

Với việc NFT đang là một trong những xu hướng nổi bật nhất nền kinh tế thị trường hiện nay và giải thưởng Grammy là đại diện mới nhất điền tên vào chuỗi danh sách nối dài của những tổ chức lớn tham gia vào không gian NFT, đây cũng là minh chứng cho việc thị trường tiền điện tử đang có những tác động sâu sắc đến cách nền công nghiệp âm nhạc sẽ vận hành trong tương lai. Nhưng thật sự thì NFT sẽ thay đổi ngành công nghiệp này theo những chiều hướng nào?

NFT là từ viết tắt của “Non Fungible Token”, tạm dịch là “token không thể thay thế”, là tên gọi chung cho những vật phẩm kỹ thuật số như tranh, ảnh, video, các bài hát hay là cả một album, được xác thực bằng công nghệ blockchain và có chữ ký dạng số của chủ sở hữu. Nhờ việc lưu trữ dữ liệu về quyền sở hữu trên blockchain, bất cứ ai đều có thể xác minh những “vật phẩm” này có phải là phiên bản thật hay không khi truy ngược lại người đã tạo ra tác phẩm.

NFT makers are trying to build the next Disney - The Verge

NFT còn cho phép các tác giả kiểm soát những tác phẩm kỹ thuật số của mình thông qua “hợp đồng thông minh”. Các dòng mã tự động của hợp đồng này cũng giúp tác giả nhận tiền bản quyền mỗi lần tác phẩm được bán cho chủ sở hữu mới. Hơn hết, NFT không thể bị xoá bỏ, làm nhái lại và sẽ luôn tồn tại dưới dạng bản gốc và không có bản sao thứ 2. Vì vậy, giá trị sưu tầm của chúng là rất lớn khi mỗi NFT là một vật phẩm độc nhất. Đó chính là lý do vì sao thị trường này ngày một thu hút nhiều người yêu âm nhạc tham gia khi họ có thể mua các tác phẩm gốc của nghệ sĩ mình thích dưới dạng NFT.

Từ giữa tháng 2/2021, vocalist Mike Shinoda của ban nhạc Linkin Park là nghệ sĩ đầu tiên đến từ một hãng thu âm lớn phát hành single dưới hình thức NFT mang tên “Happy Ending” với một MV cùng đoạn nhạc dài 75 giây đính kèm, cùng album artwork thực hiện bởi chính anh cùng nghệ sĩ đương đại Cain Caser. Được biết, đĩa đơn này đã được bán đấu giá trên một sàn mua bán chuyên về định dạng NFT và có giá trị lên đến 8.000 USD (khoảng 185 triệu VND). Chỉ một tuần sau đó, DJ 3LAU đã làm nên lịch sử khi phát hành album nhạc đầu tiên dưới dạng NFT với 33 phiên bản cho đĩa “Ultraviolet” mà anh từng ra mắt vào năm 2018. Nam nghệ sĩ đã thu về 11,7 triệu USD (tương đương 270 tỉ VND) chỉ trong vòng 24 giờ mở bán.

Linkin Park's Mike Shinoda Gets in on Crypto 'NFT Art' Craze

Steve Aoki cũng đã nhanh chóng bắt kịp trào lưu mới khi bắt tay với nghệ sĩ thị giác nổi tiếng Antoni Tudisco để tung ra bộ sưu tập NFT đầu tay “Dream Catcher”, với 11 tác phẩm nghệ thuật hoàn toàn mới. Tờ Rolling Stone cho biết toàn bộ bộ sưu tập của nam DJ đã đem về cho anh hơn 4,2 triệu USD (khoảng 97 tỷ VND). 

“Đây cũng giống như cách mọi người mua áo thi đấu của các vận động viên yêu thích, mua Pokemon hay bất kể thứ gì họ đang sưu tập mà thôi. Giờ đây, âm nhạc là một ngành công nghiệp sưu tầm khổng lồ khác,” Steve Aoki nói. Trong một thế giới mà các nhạc sĩ kiếm được chưa đến một xu mỗi lần tác phẩm của mình được stream trên Spotify và các chuyến lưu diễn trực tiếp có thể biến mất khi một làn sóng COVID-19 khác xuất hiện, Aoki coi các vật phẩm kỹ thuật số là một nguồn thu mới và cực kì quan trọng.

NFTs Blowing Up In the Music Industry – Grimes, Steve Aoki Make Millions

Chính OneOf cũng đang hy vọng biến những người hâm mộ âm nhạc thành những người tiêu dùng hiểu biết về tiền điện tử hơn bằng cách làm cho NFT bớt tốn kém hơn một chút. 

Anh Adam Fell, nhà đồng sáng lập của OneOf, cho biết: “Tham vọng của chúng tôi là đưa càng nhiều người yêu nhạc vào cuộc chơi blockchain này. Chúng tôi không nhất thiết tin rằng mình đang “chuyển đổi” họ thành những người chơi tiền ảo. Họ chỉ đơn thuần là đang học hỏi thêm để có thể mua các vật phẩm kỹ thuật số vì họ là người hâm mộ cứng cựa của nghệ sĩ họ thích thôi.”

NFT Kya Hain: Salman Khan to McDonald's, all are Launching NFTs. Should you  Invest in Crypto Tokens?

Trong tất cả các thể loại âm nhạc, EDM có lẽ sở hữu nhiều nghệ sĩ đi theo cuộc chơi mới này nhất. “Khi bạn phát hành một track và đưa lên nó Spotify hoặc iTunes, nếu track đó không phải là một bản hit, bạn sẽ không thu được bất kỳ khoản tiền thực sự nào từ nó,” Alesso - nam DJ/producer cũng đã phát hành chuỗi NFT của riêng mình cho biết. “Crypto có thật sự có khả năng cứu vãn sự nghiệp của rất nhiều người, và giúp họ kiếm được đủ tiền để sống từ nghệ thuật của chính họ.”

Lineups Revealed for Alesso: Together Again in Los Angeles - EDM Identity

Alesso cũng chỉ ra rằng từ tháng trước đó, người đồng nghiệp 3lau đã chuyển giao 50% bản quyền phát trực tuyến cho track “Worst Case” của anh cho 333 người hâm mộ và đã kiếm được 11,6 triệu USD từ thương vụ này. Thông qua NFT, những người hâm mộ đó sẽ được nửa số tiền bản quyền bất cứ khi nào ai đó stream “Worst Case” trên Spotify, Apple Music hoặc một dịch vụ phát trực tuyến khác. Các công ty đầu tư mạo hiểm nổi tiếng cũng đã đầu tư vào nền tảng “Royal”của 3lau, một nền tảng hy vọng sẽ trở thành thị trường cho người hâm mộ mua bản quyền âm nhạc thông qua NFT.

Sự thay đổi đối với nghệ sĩ có thể giúp họ ngăn đà sụt giảm nguồn thu của các trang phát nhạc trực tuyến như Spotify và Apple Music, vốn trả ít hơn 1 cent (khoảng 232 VND) cho mỗi lượt nghe nhạc. 

RAC (tên thật là André Anjos), một nhạc sĩ và nhà sản xuất âm nhạc người Mỹ gốc Bồ Đảo Nhà từng đoạt giải thưởng Grammy cho biết, dù mình là người ủng hộ cách thức mà ngành công nghiệp âm nhạc đang phát triển hiện tại, anh ấy vẫn đang cân nhắc chuyển hướng sang NFT. Anjos đã kiếm được 708.000 USD cho một bộ sưu tập NFT từ album mới nhất “YOU” của mình. Đây là số tiền lớn hơn cả tổng doanh số bán album trong 10 năm trước đó của anh, và đến nay Anjos đã kiếm được khoảng 1 triệu USD từ NFT.

RAC - Grammy award winning artist talks Boyhood and creative passions over  third album release — TURNCOAT

Nhưng những kỳ vọng của Anjos với NFT không chỉ là tiền. Anh mong muốn sử dụng công nghệ blockchain để thật sự thay đổi cách hoạt động của ngành công nghiệp âm nhạc, đặc biệt là lấy lại quyền từ những thành phần như các agency, đội ngũ luật sư và các giám đốc điều hành phòng thu. Theo Anjos, đây là những thành phần khiến cho số tiền mà các nghệ sĩ kiếm được bị giảm đi, cũng như làm gia tăng xu hướng cho vay nặng lãi thông qua hình thức tài trợ của các hãng thu âm.

“Nếu chúng tôi có thể xây dựng lại hệ thống của ngành công nghiệp âm nhạc, tất cả những thành phần trung gian đó sẽ phải cạnh tranh với các mã code” - Anjos cho biết trên. 

RAC / Artist / Ninja Tune

Vickie Nauman - người sáng lập CrossBorderWorks, một công ty tư vấn âm nhạc kỹ thuật số - cho biết dịch vụ phát nhạc trực tuyến có thể mang đến hiệu quả tốt đối với những ngôi sao lớn trong làng nhạc. Tuy nhiên, với các nghệ sĩ nhỏ, họ sẽ “thực sự gặp khó khăn”. Cô cho biết: “Hiện tại, hầu hết các hãng thu âm đều có tầm nhìn xa, đều có những nhóm chuyên môn về NFT để đánh giá các vật phẩm, các video hoặc bài hát có thể biến thành NFT được”.

Theo Nauman, ngành công nghiệp âm nhạc có xu hướng phát triển chậm chạp và quan liêu, trong khi các nghệ sĩ như RAC hoàn toàn có thể theo xu hướng công nghệ mới vì chính lợi ích của họ. “Các nghệ sĩ có thể ngay lập tức tham gia vào cuộc đua khi các công nghệ mới xuất hiện và sử dụng chúng để gia tăng lợi thế cho mình. Đó là lý do tại sao tôi rất hào hứng với NFT” - Nauman cho hay.

Crypto Music and Audio NFT's Are a Thing Now. Here's how to make your own.

Dù vậy, có lẽ không phải người làm âm nhạc nào cũng có những dự cảm tốt về NFT.

Nika Roza Danilova đã làm nhạc Pop với nghệ danh Zola Jesus trong hơn một thập kỷ qua. Khi việc đi tour trực tiếp ngày càng hiếm hoi, cô đã thử tạo ra NFT của riêng mình - những bức chân dung kỹ thuật số đi cùng các original soundtrack. “Tôi thấy nó có thể là một loại hình nghệ thuật đa phương tiện, một thứ gì đó tôi có thể “nghịch” và mở rộng vốn kỹ năng của mình thành một thứ gì đó kết hợp cả phần nghe lẫn phần nhìn hơn. Việc gần như không có một giới hạn nào thật sự rất thú vị."

Zola Jesus Talks About David Lynch, Slaughtering a Brian Eno Cover and Why  She Believes in Suffering | Music Blog

Danilova đã bán được 2 NFT và kiếm được một ít tiền, nhưng những gì mà cô thấy trong không gian âm nhạc của NFT - với những token được bán với giá hàng triệu đô - đã thật sự làm Danilova “khó ở”: những người giàu chỉ quan tâm đến NFT hơn là thứ nghệ thuật cô làm. “Chúng không được bán vì chất lượng của tác phẩm hay ý đồ nghệ thuật có trong nó. Chúng được bán như một kiểu cổ phiếu thu nhỏ. Đây không thực sự giống như một hệ thống tài chính “phi tập trung”. 

Dù vậy, nữ nghệ sĩ cũng cảm thấy nhẹ nhõm một phần rằng không phải người hâm mộ đã mua NFT của cô; thay vào đó, những người mua là các nhà sưu tập NFT. Cô ấy lo ngại về việc giới thiệu đưa cho người hâm mộ của mình một loại tài sản rủi ro cao. Danilova biết được thực tế khó khăn như thế nào để kiếm tiền với tư cách là một nhạc sĩ, và cô ấy nhận thấy sự hấp dẫn của công nghệ mới cho phép người hâm mộ mua bản quyền âm nhạc cũng như tài trợ trực tiếp cho các nghệ sĩ nhỏ như mình. Những hãng thu âm và các trung gian khác khó có thể gây áp lực tài chính cho các nhạc sĩ được nữa.

Music NFTs Have Gone Mainstream. Who's In? - Rolling Stone

Nhưng ý tưởng biến người hâm mộ thành các nhà đầu tư làm cô ấy thấy không thoải mái. Danilova nói: “Khi bạn sở hữu bản quyền, bạn đang thật sự góp phần vào sự thành công hay thất bại của bản nhạc. Bạn có sự quan tâm đến việc đầu tư cho thứ âm nhạc đó, không chỉ về mặt cảm xúc. Đó là một phương án đầu tư tài chính theo nghĩa đen. Và khi tiền nong có mặt trong câu chuyện, chắc chắn sẽ nảy sinh những thứ kì vọng khác.”

Related post