Tip and Tutorial

Mẹo Mix Vocal Giúp Tạo Ra Âm Thanh Hoàn Thiện Hơn

Tìm ra sự cân bằng giữa các vocal stem có thể là một thử thách. Sau đây là một số mẹo giúp bạn hoàn thiện bản mix của mình hơn.
Nguyễn Minh Hằng 17 tháng 11,2021

5 Tips for Recording Studio-Quality Vocals at Home

Khi xử lý những vocal stem trong một bản mix, bạn thường phải (hoặc cần) nhiều track khác nhau để khiến nó trở nên nổi bật hơn. 

Nếu bạn biết rằng mình sẽ cần phải thu âm vocal và adlib vô số lần, thì hãy cân nhắc đến việc để ca sĩ sử dụng những microphone khác nhau cho các phần adlib. Microphone có chất lượng khác nhau và có thể cho ra những kết quả khác nhau. Bạn sẽ muốn phần lead vocal tỏa sáng nhất, mà không bị backing vocal hay adlib chiếm mất không gian đó trên cùng một quang phổ tần số.

Khi tiếp cận vocal, bạn đang xây dựng những lớp hòa âm khác nhau với mỗi track xếp chồng nhau. Hãy có phần lead vocal phù hợp trước và xây dựng xoay quanh chúng. Đó là phần trung tâm, nhưng bạn cũng sẽ muốn tận dụng tốt toàn bộ không gian của âm thanh stereo để có thể thổi hồn vào đoạn nhạc đó. Đó là khi vocal layer thứ hai được đưa vào. Khi những mảnh ghép này được ghép lại với nhau, bạn sẽ tạo ra một trải nghiệm âm thanh hoàn thiện.

Một điều khác cần cân nhắc đó là vocal cũng chính là một nhạc cụ như bất cứ thứ gì khác vậy. Hãy thử sử dụng plugin và các hiệu ứng như những layer để cải thiện trải nghiệm của bài hát. Biết rõ về thể loại của mình nhưng cũng đừng ngại thử nghiệm và có khi bạn lại tìm ra thứ gì đó mới lạ hơn.

Những album là ví dụ điển hình cho việc những vocal layer được xử lý tốt là "The Colour In Anything" của James Blake và "Blonde" của Frank Ocean.

Bước 1: Bạn nên hoàn thành trước những phần cơ bản của công đoạn chỉnh sửa vocal trước khi xử lý vocal trong công đoạn mix: điều đó nghĩa là quyết định mình sẽ sử dụng bản thu vocal nào, để bắt đầu chỉnh sửa trên timeline, đảm bảo rằng những đoạn vocal đó đã được loại bỏ những tạp âm.

Bước 2: Khi bạn thêm EQ plugin cho vocal chain (một dây chuyền các hiệu ứng dùng để xử lý vocal), hãy thêm một high-pass filter (bộ lọc thông cao - loại bỏ những tần số đã chọn và chỉ tác động các tần số ở trên nó) vào vocal track ngay từ ban đầu. Điều này sẽ không làm thay đổi các đặc điểm của âm thanh nhưng nhằm đảm bảo rằng sẽ không còn những tần số thấp hơn mức có thể nghe được làm ảnh hưởng đến sự cân bằng của bass và các nhạc cụ khác.

Bước 3: Đầu tiên mix phần lead vocal với những nhạc cụ khác để có một bản mix thô. Bạn nên hoàn toàn tập trung vào việc tạo ra âm thanh mình muốn với phần lead vocal bằng Corrective EQ (khái niệm chỉnh sửa những lỗi trong tần số xảy ra trong thu âm bằng EQ), cân bằng âm lượng, compression (nén), và bất cứ phương thức xử lý nào phù hợp với track đó.

Bước 4: Sao chép lại đoạn lead vocal để tạo thành một wet reverb track (độ hòa trộn giữa âm thanh gốc và âm thanh reverb là chỉ có âm reverb) riêng biệt cũng là một cách thức tốt. Bạn cũng có thể có thêm một bản sao khác để sử dụng một hiệu ứng khác, với mức độ thấp hơn. 

Bước 5: Đối với tất cả các vocal track, bạn nên cẩn thận với công đoạn phasing (căn chỉnh sự khác nhau của các pha khi tổng hợp các tín hiệu giống nhau hoặc gần giống nhau). Những sóng âm thanh có cùng tần số và pha với nhau sẽ góp phần làm nên âm thanh tổng thể. Những sóng âm thanh với tần số và pha khác nhau có thể làm giảm đi biên độ (amplitude) tổng thể.

Bước 6: Bạn có thể nhận biết phasing bằng tai khi nghe âm thanh cảm giác mỏng đi đáng kể. Bạn cũng có thế nhận biết qua minh họa hình ảnh khi so sánh các sóng âm trên timeline. Một số phần mềm DAW cho phép bạn phase inversion flip (khi hai tần số ngược pha đang triệt tiêu lẫn nhau, bạn có thể đảo ngược một trong hai tần số đó), nhưng nếu không thì bạn có thể đẩy một trong hai clip đó trên timeline cho đến khi những sóng âm đồng bộ với nhau.

Bước 7: Một khi bạn đã cảm thấy hài lòng với đoạn lead vocal, hãy nghe thử từng đoạn backing vocal và adlib cùng với đoạn lead vocal ấy. Nghe kỹ để tìm xem liệu có chỗ nào cần sửa chữa không. Những hòa âm có phù hợp không? Có chỗ nào cần tune cho đúng key không? Liệu phần backing vocal có hiệu quả và làm cho vocal nghe “đầy đặn” hơn không?

Bước 8: Lặp lại quá trình chỉnh sửa và phát triển với những vocal track mang tính bổ trợ đó. Nghe thử mỗi thành phần vocal riêng biệt và sau đó lần lượt thêm từng nhạc cụ khác để nghe thử. Pan (sắp xếp các thành phần âm thanh trong không gian như trái - phải) từng vocal track đó theo những hướng mà bạn thấy hoạt động hiệu quả nhất.

Bước 9: Với những vocal layer mang tính bổ trợ, bạn cũng có thể cần sao chép chúng ra để thêm những hiệu ứng vào những track bản sao đó. Âm lượng của những track bản sao này nên được chỉnh thật thấp xuống để tạo ra cảm giác tinh tế, nhẹ nhàng cho track đó. 

Bước 10: Hãy nhớ rằng bạn đang xử lý phần vocal như một nhạc cụ, vậy nên đừng ngại thử nghiệm với những gì bạn có thể làm để cải thiện sự truyền đạt của vocal và tâm trạng của bài hát đó với những layer và hiệu ứng khác. Dĩ nhiên, hãy cân nhắc về thể loại nhạc mà bạn đang sản xuất và những gì có hiệu quả nhất.

Bước 11: Hãy đảm bảo rằng phần vocal đang được cân bằng tốt với những nhạc cụ khác. Tùy chỉnh các mức độ, pan (sắp xếp các thành phần âm thanh trong không gian như trái - phải) và EQ của các nhạc cụ để đảm bảo các tần số không triệt tiêu những tần số thấp hơn. Sự rõ ràng của vocal nên là ưu tiên hàng đầu, nhưng cũng đừng để đánh mất những yếu tố khác trong bản mix.

Bước 12: Sử dụng compression (nén) lên vocal chain (một dây chuyền các hiệu ứng dùng để xử lý vocal) để các vocal track được gắn liền với nhau. Mức độ cần thiết sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng của track nhạc đó. Ví dụ như âm nhạc đương đại sẽ cần nhiều compression hơn nhạc acoustic. Ban cũng có thể sử dụng exciter plugin nhằm giúp cho vocal trở nên một chút “lấp lánh” hơn.

Một số plugin đáng chú ý

Vocal Doubler

iZotope Releases New FREE Vocal Doubler Plug-In

Vocal Doubler của iZotope là một plugin miễn phí và hoạt động rất hiệu quả với vocal. Đây là một plugin rất hữu dụng để dùng cho các adlib và hiệu ứng. Bạn có thể sử dụng plugin này mà không phải tạo nhiều bản sao của một track và tiết kiệm được bộ nhớ của RAM và ổ cứng. 

Sugar plugin của Process Audio

Hầu hết các phần mềm DAW hiện nay sẽ có sẵn exciter plugin, nhưng plugin mới mang tên Sugar của Process Audio cũng là một lựa chọn đáng để cân nhắc. Đây là một multiband exciter, rất lý tưởng để sử dụng trong công đoạn master. Bạn có thể tùy chỉnh những band tần số khác nhau một cách dễ dàng để cải thiện âm thanh. 

Nó rất tiện lợi nếu bạn muốn phần vocal trở nên nổi bật hơn so với những band tần số khác. Phần hiển thị của nó khá đẹp mắt còn các công cụ thì rất dễ sử dụng. 

(theo MusicRadar)

Related post