Vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018, ta đã không thể không nhận thấy rằng khái niệm “Soundcloud Rap” đã trở nên phổ biến như thế nào khi nó từng bị chỉ trích bởi những người yêu thích nhạc hip-hop kinh điển cho rằng Soundcloud Rapper - một thế hệ nghệ sĩ trẻ mới vay mượn hình ảnh và âm thanh từ mỗi thể loại là một sự xúc phạm đối với thế hệ của họ. Tuy nhiên, thế hệ nghệ sĩ mới này không thể bị làm phiền bởi những lời chỉ trích và đã thúc đẩy âm nhạc của họ cũng như Soundcloud Rap đến với thành công chính thống trong thời điểm hiện tại. Vậy Soundcloud rap là gì? Đó là thể loại âm nhạc hay mô tả nền tảng phân phối nhạc mà các nghệ sĩ này phát hành nhạc? Giờ đây các rapper bắt đầu sự nghiệp của họ trên Soundcloud đều đã có được thành công của họ tương tự như các siêu sao như Drake hay Travis Scott thì liệu khái niệm Soundcloud Rap có còn quan trọng nữa không?

The Who's Who Of SoundCloud Rap | Complex

Soundcloud rap (hay còn có thể gọi là Mumble Rap) lần đầu tiên được sử dụng để mô tả những nghệ sĩ đã bắt đầu sự nghiệp của họ qua việc phát hành nhạc trên Soundcloud; Nó cũng trở thành một hình thức nghệ thuật của riêng nó, kết hợp các yếu tố như goth, emo, nu-metal, trap, gangster rap, steamwave, chiptune, psychedelia và một số phong cách khác. Soundcloud rap bắt đầu mang lại những nghệ sĩ đã có thể đẩy giới hạn của rap thực sự là gì hoặc có thể là gì. Âm nhạc do phong trào này tạo ra cũng có nhiều chủ đề và mô típ chung với các điệp khúc lặp lại về những chủ đề như sự cô đơn, việc sử dụng ma túy hay các vấn đề về sức khỏe tâm lý,...

Look at me': The rise and fall of SoundCloud rap

Trong thập kỷ qua, lượng khán giả của dịch vụ phát trực tuyến nhạc SoundCloud đã tăng lên hàng trăm triệu người. Với tầm nhìn không tưởng về việc tạo ra âm nhạc dễ tiếp cận cho mọi người, SoundCloud đã trở thành một bước đệm cực kỳ hữu ích đối với bất kỳ nghệ sĩ triển vọng nào. Các nghệ sĩ mới này xuất thân từ studio phòng ngủ của họ đã trở thành những ngôi sao đẳng cấp, vượt qua các phương pháp thông thường là đến các phòng thu chuyên nghiệp và làm việc với các hãng thu âm. Thiết kế của SoundCloud phù hợp với các trang web truyền thông xã hội hơn là các dịch vụ phát trực tuyến, điều này làm giảm rào cản giữa nghệ sĩ và khán giả và mang lại một lợi thế lớn cho việc các nhạc sĩ có thể tương tác với người hâm mộ của họ. Thành công chưa từng có của SoundCloud có thể nói là đã làm rung chuyển ngành cả ngành công nghiệp âm nhạc thế giới.

Những gì chúng ta nghĩ về SoundCloud rap là biểu tượng của nền tảng mà nó sinh ra với những yếu tố thô sơ, thực chất dòng nhạc này thể hiện bản chất DIY của nền tảng và đôi khi là sự đơn giản hóa trong các sản phẩm của nó nhiều hơn. Các bài hát như "Look at Me" của XXXTentacion (hiện có hơn 189 triệu lượt phát trên SoundCloud) chứa giọng hát và phần mixing tuyệt vời; “Gucci Gang” của Lil Pump (từng đạt vị trí thứ ba trên Billboard’s Hot 100) lại đạt được thành công của nó vì sự lặp lại của cụm từ “Gucci gang” tới 53 lần. Đối với những người chỉ trích thể loại này, họ lại cho rằng phong cách sản xuất như này có thể khiến các rapper của SoundCloud tỏ ra lười biếng và âm nhạc của họ dường như không thể tiếp cận được, nhưng đối với người hâm mộ, gu thẩm mỹ nghiệp dư này lại càng nâng cao trải nghiệm nghe nhạc của họ.

What the Rise of XXXTentacion Says About Being a Fan Today | Pitchfork

Những rapper này, tự hào về tính cách phô trương, âm nhạc gây nhức nhối cũng như nguồn gốc underground của họ có thể gợi ra sự tương đồng mạnh mẽ với phong trào punk vào cuối những năm 70 và đầu những năm 80. Trớ trêu thay, hầu hết các rapper của SoundCloud đã từ bỏ nền tảng của họ và được các hãng thu âm lớn giành giật, Tuy nhiên những gì còn lại ở SoundCloud rap vẫn còn giữ được tinh túy của punk thời kỳ đầu. Trong đó nhạc punk biểu hiện những phản ứng thiếu suy nghĩ thông qua chủ nghĩa tối đa của nhạc rock chính thống, thì SoundCloud rap cũng phản ứng tương tự như sự thái quá của hip-hop chính thống với thái độ chống độc đoán. Các rapper của SoundCloud có nhiều khả năng viết các bài hát về việc sử dụng ma túy hơn là đối phó với chúng và nội dung các bài hát của họ xoay quanh căn bệnh trầm cảm và sự tự hủy hoại bản thân, không giống như nỗi ám ảnh của giới rap chính thống về lạm phát bản ngã.

Lịch sử thú vị của phong cách thời trang Punk | So awkward, Rose

Tương tự như punk của các thế hệ trước, các rapper của SoundCloud đều là những nghệ sĩ trẻ tuổi, chẳng hạn như Tekashi69, Lil Peep Ski Mask the Slump God đều đã đạt được danh tiếng của mình trước sinh nhật thứ 18; Sự nổi tiếng của những nghệ sĩ này đã củng cố sự hiện diện của SoundCloud rap như âm thanh của Gen Z. Thể loại này đại diện cho sự giãi bày của giới trẻ với các bài hát xoay quanh những vấn đề không lành mạnh như ma túy và tình dục hay các vấn đề tâm lý như tự làm hại bản thân… Các nghệ sĩ đã thể hiện những điều đó qua từng lời bài hát hay những hình xăm trên khuôn mặt họ, thể hiện một chủ nghĩa hư vô có thể cảm nhận được cả trong và ngoài sân khấu. Theo một nghĩa nào đó, các Soundcloud rapper và các nhân vật họ tạo ra là một sự phản ánh vô cùng chân thực về xã hội tan vỡ mà họ được đưa vào.

Lil Peep: Tragedy & Torment - Rolling Stone

Tuy nhiên, việc trở nên thành công sớm cũng có mặt tối của nó;. Cuộc sống của những nghệ sĩ này đã được công chúng vô cùng mê hoặc kể từ khi khái niệm SoundCloud Rap ra đời, điều này có thể liên quan đến khả năng tiếp cận của các ngôi sao thông qua sự hiện diện dày đặc của họ trên các phương tiện truyền thông. Trên các nền tảng này, các SoundCloud rapper đã thu hút được những người theo dõi quan tâm đến mọi thứ của họ. Nhiều người trong số các rapper SoundCloud này đã trở nên nổi tiếng nhờ âm nhạc cũng như cuộc sống cá nhân đầy tai tiếng của họ; Và thật không may, nhiều nghệ sĩ tiêu biểu cho thể loại này đã chết hoặc ngồi tù, có thể kể đến như XXXTentacion, Lil Peep, Juice Wrld hay Tekashi69… Mặc dù các cuộc chiến pháp lý công khai và tội ác bạo lực do các rapper gây ra có thể thu hút rất nhiều sự chú ý của những người hâm mộ cuồng nhiệt của thể loại này, nhưng nó hầu như cũng đã làm lu mờ nhận thức của họ về thể loại “SoundCloud Rap”. Có vẻ như những đặc điểm thu hút mọi người về phía những nghệ sĩ này là cuộc sống công khai, tính cách trẻ, chưa trưởng thành và những ca từ mãnh liệt của họ là những khía cạnh cuối cùng khiến mọi người dần rời xa và khiến thể loại này dần bị lu mờ.

Juice WRLD vẫn chưa thể yên nghỉ vì bản quyền bài hát Lucid Dreams

Mặc dù SoundCloud rap có thể đã mờ nhạt, nhưng nó sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến ngành công nghiệp âm nhạc. Các hãng thu âm và công ty phân phối sẽ mãi mãi phải vật lộn với một ngành công nghiệp đang nhanh chóng trở nên phân tán. Trong thời đại internet, giờ đây việc các nghệ sĩ sử dụng các thiết bị khiêm tốn để tạo ra những giai điệu với chất lượng phòng thu ngay từ phòng ngủ của họ đã trở thành xu hướng chủ đạo. Trong khi nhiều nghệ sĩ đứng đầu cuộc cách mạng âm nhạc thu nhỏ này đã qua đời hoặc biến mất khỏi tầm nhìn công chúng, những nghệ sĩ khác đã tìm thấy sự nghiệp thành công khi thích nghi và thử nghiệm thể loại này theo những cách mới và thú vị. Các album như “TA13OO” của Denzel Curry hay “Eternal Atake” của Lil Uzi Vert được ra mắt với sự tinh túy của thể loại SoundCloud rap theo những cách thú vị nhất, đồng thời cũng nhận được sự hoan nghênh rộng rãi của giới phê bình.

Lil Uzi Vert lance une fondation en hommage à XXXTentacion et sa famille

Có thể sai lầm khi chúng ta nghĩ về SoundCloud rap như một thể loại; Thay vào đó, có lẽ tốt nhất nên nghĩ về SoundCloud rap như một phong trào nghệ thuật, một phong trào đã hướng dẫn đa dạng của các nghệ sĩ và producer, khuyến khích và hướng họ đến kỹ năng độc lập thể hiện sự sáng tạo của bản thân ngay trong phòng ngủ của mình. Mặc dù gây chia rẽ, cho dù là những người hâm mộ khó tính hay những người chỉ trích nó,nhưng chắc chắn rằng ảnh hưởng của phong trào SoundCloud rap vẫn luôn có sức ảnh hưởng cực lớn đối với ngành công nghiệp âm nhạc thế giới. 

Đặng Sơn Tùng

Read more