Culture

Tìm Hiểu Và Phân Biệt Giữa Nhà Phân Phối Và Nhà Phát Hành Âm Nhạc

Hãy cùng tìm hiểu và phân biệt sự khác nhau về vai trò và nghĩa vụ của nhà phân phối và nhà phát hành âm nhạc.
Nguyễn Minh Hằng 12 tháng 03,2022

How Music Distribution Works In Today's Entertainment Business [VIDEO]

Phân phối âm nhạc (music distribution) và phát hành âm nhạc (music publishing) là hai khái niệm cơ bản và rất phổ biến trong ngành kinh doanh âm nhạc. Đối với nhiều người, hai khái niệm này có thể gây nhầm lẫn bởi những tính chất công việc khá tương tự nhau. Trong một số trường hợp, các nhà phân phối âm nhạc cũng còn có thể chịu trách nhiệm việc phát hành sản phẩm. Nhiệm vụ quan trọng nhất của họ là đảm bảo được 2 điều: đưa sản phẩm âm nhạc của bạn tới nhiều lượng người nghe nhất có thể và thu về tất cả phí bản quyền mà bạn sở hữu từ tác phẩm đó với tư cách là tác giả và nghệ sĩ trình diễn. Tuy nhiên, phát hành và phân phối vẫn là hai phạm trù khác hẳn nhau, vậy nên mặc dù hai công việc này có thể được thực hiện thông qua một dịch vụ, chúng ta vẫn cần phải phân biệt được rõ ràng bản chất của hai khái niệm này.

Bất cứ bài hát nào cũng tồn tại dưới hai dạng - bản sáng tác (composition) và bản ghi âm (master recording) - mỗi định dạng này lại sở hữu một loại bản quyền khác nhau và điều này làm ảnh hưởng trực tiếp tới nhiệm vụ và vai trò của nhà phân phối âm nhạc và nhà phát hành âm nhạc. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu và phân biệt sự khác nhau về vai trò và nghĩa vụ của nhà phân phối và nhà phát hành âm nhạc.

Vai trò của nhà phát hành âm nhạc

Inside the Music Publishing Market Boom (And How Long It Will Last) –  Billboard

Một nhà phát hành âm nhạc sẽ chịu trách nhiệm xử lý bản quyền của bản sáng tác (composition) của một bài hát. Họ bảo vệ các quyền lợi của nhạc sĩ bằng cách đảm bảo rằng tất cả các bản sáng tác đã được đăng ký với các công ty cung cấp giấy phép thích hợp và phí bản quyền được theo dõi và thu về đầy đủ. Về cơ bản, họ chịu trách nhiệm đảm bảo rằng ca khúc của bạn sẽ chỉ được sử dụng khi có sự cho phép và bạn sẽ được trả phí bản quyền cho mỗi lần sử dụng đó, xoay quanh tất cả mọi thứ từ việc sử dụng trong một bộ phim tới việc biểu diễn bởi một nghệ sĩ đường phố nào đó.

Có ba loại công ty phát hành âm nhạc chính: Các nhà phát hành lớn (major publisher) mà được liên kết với một trong ba hãng thu âm lớn nhất (Warner Music Group, Sony BMG, hoặc Universal Music Group); các nhà phát hành nhỏ hơn (mini-major publisher) (như Concord Music Group, được phân phối thông qua UMG) là các công ty độc lập và được phân phối thông qua một hãng thu âm lớn; và các nhà phát hành độc lập (Spirit Music Group, Downtown Music Group) được vận hành một cách độc lập 100%. Ngoài việc xử lý tiền bản quyền của bạn, các công ty phát hành cũng góp phần giúp kết nối nhạc sĩ với những nghệ sĩ thu âm, cấp quyền sử dụng trong phim ảnh và truyền hình cho các bản sáng tác của họ, và giúp tác giả thu được nhiều lợi nhuận nhất có thể từ bản sáng tác đó. Đổi lại, các nhà phát hành sẽ yêu cầu một phần quyền sở hữu của bản quyền phát hành của bài hát đó.

Ông lớn” trong ngành âm nhạc thế giới Warner Music sắp tiến hành IPO |  Doanh nghiệp | Vietnam+ (VietnamPlus)

Liệu bạn có hoàn toàn cần đến một nhà phát hành âm nhạc hay không? Không nhất thiết. Nếu bạn là người soạn nhạc cho một bài hát, nghiễm nhiên là bạn sẽ sở hữu bản quyền cho bài hát đó và có quyền với tất cả tiền bản quyền gắn liền với bản sáng tác đó. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ nhận được tất cả số tiền bản quyền đó. Nếu bạn không theo dõi những lượt mà bản sáng tác đó được sử dụng bởi người khác, sẽ rất có khả năng là một số, nếu không muốn nói là tất cả, số tiền bản quyền của bạn sẽ không được thu về và trở thành “phí bản quyền vô chủ”. Tuy nhiên, bạn có thể tự xử lý việc phát hành của mình và theo dõi số tiền bản quyền của mình bằng cách thuê một quản trị viên phát hành âm nhạc.

Khác với một công ty phát hành nhạc, một quản trị viên phát hành nhạc hoạt động giống như một nhân viên của bạn hơn, họ chỉ nhận một khoản phí trả trước thay vì yêu cầu một phần quyền sở hữu của bản quyền bài hát. Tuy nhiên, những trách nhiệm cơ bản của họ thì không có gì thay đổi: theo dõi và thu về tất cả số tiền bản quyền từ bản sáng tác đó và đảm bảo rằng số tiền đó được gửi tới bạn. 

Vai trò của nhà phân phối âm nhạc

Music Publishing Explained | DIY Musician

Như với các nhà phát hành âm nhạc, các nhà phân phối âm nhạc cũng có những cấp bậc khác nhau. Đứng đầu là những nhà phát hành lớn (major distributer), họ chịu trách nhiệm phân phối cho các hãng thu âm lớn như Universal Music Group, Sony, và Warner Music Group. Ngoài ra cũng có một số những nhà phân phối độc lập, họ có thể thỏa thuận với những hãng thu âm lớn hơn mà vẫn duy trì tính chất độc lập của mình, như Redeye Worldwide và IDOL. Các nhà phân phối như vậy kiếm tiền bằng việc nhận phần trăm số tiền bản quyền thu được từ bản ghi âm (master recording). Cuối cùng là những nền tảng phân phối mở mà yêu cầu một mức phí trả trước cho các dịch vụ của họ.

Trách nhiệm đầu tiên và quan trọng nhất của các nhà phân phối âm nhạc là đưa sản phẩm âm nhạc của bạn tới các cửa hàng (stores). Tuy nhiên, định nghĩa của từ “cửa hàng” đã thay đổi trong hai thập kỷ qua. Như trong năm 2017, doanh số bán hàng của hình thức âm nhạc vật lý (CD, vinyl, cassette) chiếm chưa tới 1/4 doanh thu thu được bởi từ các bản ghi âm, vậy nên bất cứ dịch vụ phân phối nào mà bạn làm việc cùng hiện nay cũng sẽ tập trung nhiều hơn vào việc đưa âm nhạc của bạn lên các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến (DSP) như Spotify, Google Play Music, Amazon Music, YouTube, Pandora và Tidal. Các nhà phân phối cũng sẽ đảm bảo rằng sản phẩm âm nhạc của bạn sẽ có mặt trên những nền tảng khác như Instagram và TikTok. Đây đều là những yếu tố quan trọng bởi vì chúng đều có tiềm năng giúp bạn thu được tiền bản quyền.

Best Music Streaming Service in 2021

Trách nhiệm thứ hai của các nhà phân phối âm nhạc là thu tiền bản quyền nhận được từ lượt stream và download của các bản ghi âm và gửi chúng tới đúng người sở hữu. Việc này có phần phức tạp hơn bởi vì mỗi DSP lại có một tiêu chuẩn cho việc trả phí khác nhau - số tiền mà họ trả cho mỗi lượt stream và download trên mỗi nền tảng đều không giống nhau. Một dịch vụ phân phối sẽ thu tiền bản quyền từ các nền tảng này và gửi lại cho bạn.

Trách nhiệm cuối cùng của một dịch vụ phân phối âm nhạc là hỗ trợ đưa sản phẩm âm nhạc  vào các playlist trên các DSP và những nơi có thể giúp quảng bá âm nhạc của bạn tới đúng bộ phận người nghe. Với những nhà phân phối lớn hơn, họ sẽ là người chịu trách nhiệm xử lý việc này, trong khi đó thì các nhà phân phối mở thi thoảng sẽ cung cấp các công cụ mạng xã hội để các nghệ sĩ tự sử dụng.

Vậy, bạn có cần phải làm việc với một nhà phân phối âm nhạc hay không? Không nhất nhiết, nhưng họ có thể giúp công việc của bạn trở nên dễ dàng hơn nhiều. Mặc dù các dịch vụ như Bandcamp và Soundcloud cho phép bạn đăng tải sản phẩm âm nhạc của mình trực tiếp lên các nền tảng của họ, hầu hết các DSP không cho phép điều này, đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải làm việc với một nhà phân phối để đưa âm nhạc của bạn tới những nền tảng như Spotify và Tidal. Điểm cộng của việc làm việc với một dịch vụ phân phối tốt là sản phẩm âm nhạc của bạn sẽ được đưa lên tất cả các DSP vào đúng ngày phát hành với đầy đủ thông tin dữ liệu (như album art, credit, lời bài hát,...); thi thoảng việc tự mình đăng tải dữ liệu sẽ khá là khó khăn bởi mỗi DSP lại có tiêu chuẩn khác nhau cho việc đăng tải nhạc lên dịch vụ của họ.

(theo mxlmics.com)

Related post