Culture

Phương Pháp Trị Liệu Với Sức Mạnh Chữa Lành Của Âm Nhạc

Hiện nay, âm nhạc trị liệu (music therapy) chính là một nhánh trong các lĩnh vực trị liệu tâm lý, trị liệu nghệ thuật. 
Lam Diệp 20 tháng 08,2022

Từ trước đến nay, tất cả chúng ta đều biết đến những “công dụng” của âm nhạc trong đời sống, như giải trí, thư giãn, giảm căng thẳng, hay thậm chí là giúp ích cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không dừng lại ở đó, y học hiện đại còn chứng minh được rằng âm nhạc có thể hỗ trợ điều trị các bệnh thần kinh và tâm lý. 

Hiện nay, âm nhạc trị liệu (music therapy) chính là một nhánh trong các lĩnh vực trị liệu tâm lý, trị liệu nghệ thuật. 

Khác với âm nhạc mà chúng ta nghe thường ngày, âm nhạc trị liệu không chỉ dừng ở việc “nghe” mà còn là nhảy múa, tạo ra và bàn luận về âm nhạc. Cụ thể, một số biện pháp trị liệu bằng âm nhạc thường được áp dụng như:

1. Liệu pháp âm nhạc phân tích

Liệu pháp này khuyến khích bạn ứng tấu một cuộc “trò chuyện” bằng âm nhạc, thông qua việc hát hoặc chơi một loại nhạc cụ. Mục đích của việc này là giúp bạn bộc lộ được những suy nghĩ trong vô thức của mình, để sau đó có thể suy ngẫm về nó và thảo luận với nhà trị liệu của mình.

2. Liệu pháp âm nhạc Benenzon

Liệu pháp này là một sự kết hợp giữa việc làm nhạc và một số khái niệm của trường phái phân tâm học. Khi sử dụng liệu pháp Benenzon, bạn sẽ đi tìm bản sắc âm nhạc của chính mình. Quá trình này bao gồm việc mô tả những âm thanh bên ngoài phù hợp nhất với trạng thái tâm lý bên trong của bạn.

3. Liệu pháp âm nhạc nhận thức - hành vi (CBMT)

Đây là một liệu pháp kết hợp trị liệu nhận thức - hành vi với âm nhạc. Âm nhạc trong CBMT được dùng để củng cố hoặc điều chỉnh các hành vi. Liệu pháp này có cấu trúc rõ ràng, không mang tính biến tấu và có thể bao gồm các hoạt động như hát, nhảy múa, nghe nhạc hoặc chơi nhạc cụ.

4. Liệu pháp âm nhạc cộng đồng

Phương pháp trị liệu này hướng tới việc sử dụng âm nhạc để tạo ra những thay đổi ở cấp độ cộng đồng. Liệu pháp âm nhạc cộng đồng được thực hiện theo nhóm và yêu cầu từng thành viên đều phải nhiệt tình tham gia.

5. Liệu pháp âm nhạc Nordoff-Robins

Còn được biết tới dưới cái tên liệu pháp âm nhạc sáng tạo, người tham gia Trị liệu âm nhạc Nordoff-Robins sẽ chơi một loại nhạc cụ (thường là trống hoặc chũm chọe) cùng lúc khi nhà trị liệu chơi một loại nhạc cụ khác. Âm nhạc trong trường hợp này được dùng để thể hiện bản thân khi thân chủ ứng tấu.

6. Phương pháp Bonny - nghe nhạc và tưởng tượng có hướng dẫn

Liệu pháp này sử dụng nhạc cổ điển để kích thích trí tưởng tượng. Khi sử dụng liệu pháp này, bạn sẽ đưa ra lời giải thích cho những cảm xúc, cảm giác, ký ức, và hình ảnh bạn thấy khi đang nghe nhạc.

7. Trị liệu tâm lý bằng thanh nhạc

Khi tham gia vào liệu pháp này, bạn sẽ thực hiện các bài tập thanh nhạc, các âm thanh tự nhiên và các kĩ thuật thở để kết nối với cảm xúc và những thôi thúc trong lòng. Liệu pháp này hướng tới việc tạo ra những kết nối sâu sắc với bản thân.

Trong một buổi trị liệu bằng âm nhạc, bạn có thể được nghe hoặc chơi nhạc cụ, hoặc hát và nhảy múa theo âm nhạc. Tùy theo nhu cầu điều trị mà các nhà trị liệu sẽ có phương pháp làm việc thích hợp trong buổi trị liệu.

Hiện nay, các buổi trị liệu âm nhạc thường diễn ra với hình thức cá nhân, 1-1. Một số nơi mà bạn có thể tìm đến là: 

- Phòng khám

- Trung tâm y tế cộng đồng

- Cơ sở cải huấn

- Bệnh viện

- Văn phòng tư nhân

- Cơ sở vật lý trị liệu

- Cơ sở phục hồi chức năng

Cũng như các biện pháp trị liệu khác, âm nhạc trị liệu có tác dụng hỗ trợ điều trị một số bệnh về tâm lý, tâm thần, cụ thể như bệnh Alzheimer, lo âu và căng thẳng, trầm cảm, rối loạn cảm xúc, tự kỷ,... Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cần kết hợp nhiều phương pháp và dùng thuốc để có được hiệu quả tốt nhất. Ngoài ra, âm nhạc cũng giúp làm giảm đáng kể những cơn đau về thể chất.

Cần lưu ý rằng, âm nhạc trị liệu khác với âm thanh trị liệu. Âm thanh trị liệu là một phương pháp cổ, được thực hiện bằng cách tạo ra các âm thanh với các tầng số nhất định. Trong khi đó, âm nhạc trị liệu là lĩnh vực rộng lớn hơn, đòi hỏi chuyên môn cao và phức tạp hơn. Về cơ bản, theo chương trình đào tạo của đa số các trường Đại học trên thế giới, các nhà trị liệu âm nhạc cũng chính là các nhạc sĩ. Đầu vào ngành Music Therapy của các trường đa phần có yêu cầu phần thi về chuyên môn âm nhạc, nên các nhà trị liệu sẽ được đào tạo theo một lĩnh vực nhất định trong âm nhạc (ví dụ như thanh nhạc, sáng tác, chơi nhạc cụ,...) bên cạnh việc học các môn khoa học về tâm lý, tâm thần và trị liệu. 

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về liệu pháp âm nhạc, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc nhà trị liệu của bạn. Họ có thể giới thiệu cho bạn các chuyên gia trị liệu âm nhạc phù hợp. Hiệp hội Trị liệu âm nhạc Hoa Kỳ (The American Music Therapy Association - AMTA) có một kho dữ liệu trực tuyến lưu giữ danh sách các chuyên gia được cấp chứng chỉ hành nghề và được hội đồng chứng nhận nơi bạn sống.

(Theo What Is Music Therapy, Verywell Mind - Viện Tâm lý Việt Pháp dịch)

Related post