Hyperpop đơn giản là một thể loại bắt nguồn từ chính Internet, từ cái tên xuất phát từ một playlist của Spotify, đến những yếu tố âm nhạc và lời bài hát gắn liền với Internet. Những đặc điểm nhận biết của dòng nhạc này có thể nói đến là âm bass đặc trưng và vocal được chỉnh cao độ lên. Ngày nay, nghệ sĩ không cần một bộ trống thực sự thì mới có thể tạo ra những âm thanh giật cục và méo mó đến mức đáng sợ. Chỉ cần mở một phần mềm chỉnh sửa audio bất kỳ, kéo một vài thanh nốt theo một hướng, tạo những âm thanh xấu xí ấy thành một vòng loop, và bạn đã có được một bản nhạc headbang cùng tiếng gào thét của địa ngục vào hư vô. Những âm thanh như vậy được tìm thấy ở khắp nơi trên Internet. Và những nghệ sĩ đã tạo nên nền móng và thành công cho Hyperpop có thể kể đến như A.G. Cook, SOPHIE, 100 gecs, Charli XCX,...

Sự chia đôi giữa thế giới thực và thế giới ảo đã là chủ đề thấm nhuần vào dòng nhạc này. Trong một bài phỏng vấn với The Guardian năm 2020, A.G. Cook chia sẻ rằng anh thấy nản lòng thì thấy những loại âm nhạc được làm trên máy tính, hay liên quan đến máy tính thì được coi là không “mang tính con người”. Và để phá vỡ định kiến này, âm nhạc của Cook xoay quanh những trải nghiệm cuộc sống trên Internet, như meme, tin nhắn, việc lướt web, hay những trục trặc. Những MV của A.G. Cook, ví dụ như “Silver” bắt chước những góc quay của camera và những filter đang nổi trên Internet. Trong “Silver”, chỉ phần thân trên của anh xuất hiện như thể video được quay bằng camera trước của điện thoại hoặc Photo Booth của MacBook. Hay như Charli XCX trong ca khúc “pink diamond” hát: “I’m online and I’m feeling so glamorous. In real life could the club even handle us?”

SOPHIE, với single đầu tay “Bipp” được ra mắt vào năm 2013, đã đặt nền tảng cho những âm thanh đầu tiên tạo nên Hyperpop. Cũng vào thời gian đó, một hãng thu âm mà sau đó cũng gắn kết chặt chẽ với SOPHIE và thể loại Bubblegum Bass được thành lập. Đó là PC Music được thành lập bởi A.G. Cook. Vào năm 2015, SOPHIE ra mắt Compilation Album đầu tiên mang tên “Product”, nhấn mạnh vào sự cân bằng giữa những ca khúc Dance-Pop được trau chuốt tỉ mỉ với những âm thanh ảo và những góc cạnh đen tối hơn. Cả hai nghệ sĩ sau đó đều có những hợp tác sản xuất cho Charli XCX, giọng ca nữ với EP “Vroom Vroom” năm 2016, chứng minh cho sự nổi lên của thể loại nhạc này, mang lại những thành quả đầu tiên về mặt thương mại. Vậy điều gì đã đem lại những thành công cho thể loại nhạc này? Sức hấp dẫn của Hyperpop có thể được đưa về thành ba yếu tố chính: châm biếm, đa dạng và sự quá khích.

Khía cạnh đầu tiên và có thể quan trọng nhất của thể loại nhạc này, mà giúp Hyperpop trở nên khác biệt so với Pop thông thường là sự mỉa mai châm biếm và tự ý thức bản thân. Điều này đã luôn hiện hữu ở dòng nhạc này ngay từ thuở đầu. Lấy một sản phẩm cũ năm 2015 “HARD” của SOPHIE làm ví dụ, giọng nữ đầy vui tươi được đặt trên những giai điệu synth lấp lánh và bộ trống bị bóp méo đã tạo ra một sự không mấy dễ chịu cho người nghe. Nhưng chính sự kết hợp gây khó chịu này đã làm nên đặc điểm của thể loại nhạc này: những yếu tố tươi sáng, vui vẻ của những bản club hit được kết hợp với sự châm biếm láu cá qua lời bài hát đen tối và những yếu tố thẩm mỹ.

Chịu ảnh hưởng lớn từ một meme về thể loại Nightcore, 100 gecs khai thác lời bài hát đơn giản hoặc thậm chí không có nghĩa qua việc liên tục thay đổi beat. Việc tự nhận thức được về chính tính chất lố bịch của họ lại là chìa khóa cho sức hấp dẫn ấy. Những lời nói rỗng tuếch được chỉnh cao độ lên của Laura Les trong “money machine”, so sánh cánh tay với điếu thuốc lá, than vãn về kích cỡ khác nhau của xe tải và sử dụng cụm từ “piss baby” như một lời lăng mạ. Mặt khác, một số lời bài hát của họ lại thật mộc mạc và tha thiết đến mức ta không thể không động lòng. Niềm tin vô điều kiện mà Laura Les dành cho người yêu trong “xXXi_wud_nvrstøp_ÜXXx” hoàn toàn tương phản với đoạn breakdown sau đó. “It’s Okay To Cry”, ca khúc mở đầu cho album “OIL OF EVERY PEARL’S UN-INSIDES” của SOPHIE, là một bản ballad nhẹ nhàng về sự thật lòng với cảm xúc của mình cùng những yếu tố sản xuất thông thường, chỉ để đứng trước một track nhạc nói về trò “role-play”. Đối với tiêu chuẩn của những album nhạc Pop, đây đã có thể là một sự kết thúc cho một sự nghiệp, tuy nhiên nó lại phù hợp với sự loại bỏ tính ủy mị của Hyperpop nhằm tối đa hóa hiệu ứng thương mại. Dĩ nhiên, SOPHIE không có lý do phải kiềm chế về các đối tượng cô đề cập trong âm nhạc.

Một phần khác đóng vai trò quan trọng không kém với sức hấp dẫn của Hyperpop chính là sự đa dạng. Năm 2019, 100 gecs ra mắt album đầu tay mang tên “1000 gecs” với 10 bài hát với đa dạng thể loại khác nhau như Pop, Trap, Breakbeat, Heavy Metal, Ska, Dubstep, và thậm chí những tiếng ồn được thử nghiệm. Hầu hết mỗi ca khúc bao gồm hai hoặc ba phân đoạn với những thể loại hoàn toàn khác nhau. Một ví dụ khác có thể kể đến như những sản phẩm của Drain Gang. Mỗi sản phẩm âm nhạc của ba thành viên Bladee, Ecco2k và Thaiboy Digital đều mang tính rất đặc trưng. Ecco2k đi theo lối nhẹ nhàng và Pop hơn, trong khi hai thành viên còn lại theo đuổi phong cách Cloud Rap và những nhánh nhỏ của Trap. Tuy nhiên, gần đây những dự án của họ lại khéo léo hòa quyện với nhau thành một tổ hợp của Hip-Hop, Pop, Dance và R&B. Tuy nhiên ví dụ điển hình nhất cho sự đa dạng của những nghệ sĩ Hyperpop phải kể đến A.G. Cook với album 7G, với 49 bài hát, từ những bản guitar ballad nhẹ nhàng đến những bản Drum & Bass mạnh mẽ.

Về bản chất, Hyperpop vẫn thừa hưởng những yếu tố vốn có của Pop. Lấy “Stupid Horse” của 100 gecs làm ví dụ, ca khúc được viết với vòng hòa thanh vốn khá phổ biến trong nhạc Pop. Và nếu ta phân tích ca khúc về mặt nhạc lý thì “Stupid Horse” thực sự không có gì là quá đặc biệt. Điều làm nên sự đặc biệt cho ca khúc và dòng nhạc này nói chung chính là chất lượng sản xuất về mặt âm thanh. Mặc dù Hyperpop phản ánh về chính thời đại của nó, ta cũng không thể không đề cập đến việc dòng nhạc này đi theo hướng ngược lại với những gì đang xảy ra hiện tại. Spencer Kornhaber từ The Atlantic cho rằng: “Cái tên Pop đã bao hàm cả sự vô vị điều khiển bởi những yếu tố thương mại, và nhường chỗ cho Rock và Rap được định nghĩa như ‘Alternative’.” Trong khi Pop thì vui tươi, tuy nhiên lại giả tạo, còn những nghệ sĩ Alternative thì phức tạp hơn, có tình cảm hơn và “thật” hơn. Các nghệ sĩ Hyperpop đã sử dụng những cách tiếp cận catchy, hào nhoáng của Pop truyền thống, thay vào đó để phá vỡ những định kiến này và khắc họa những sắc thái của trải nghiệm đời sống mỗi ngày.

Đặc biệt, một số lượng lớn những nghệ sĩ Hyperpop là người chuyển giới, phi nhị giới hoặc là một phần của cộng đồng LGBTQIA+. Về sự quan trọng của không gian mạng dành cho cộng đồng LGBTQIA+, Internet có thể trở thành một nơi trú ẩn cho phép các bạn trẻ gặp gỡ, đọc, nghe giọng nói của những người giống họ. Với một cộng đồng đang hình thành như vậy, không thể chối cãi được Hyperpop - một thể loại nhạc gắn liền với Internet - được nhiệt liệt ủng hộ từ những bạn trẻ tìm thấy một phần con người mình trong đó. Trong khi nhạc Pop có vẻ vẫn trung thành với những chủ đề về tình yêu dị tính, những nghệ sĩ Hyperpop có những câu chuyện để kể riêng của họ.

How Hyperpop Gives Trans Artists a Voice - Ringtone Mag

Vậy trong tương lai, Hyperpop sẽ trở nên ra sao? Hiện nay, Hyperpop đang là trào lưu của giới trẻ và được thấy ở khắp nơi trên Internet. Liệu thể loại nhạc này sẽ tiếp tục phát triển, hay đây sẽ chỉ là một trào lưu nhất thời? Chúng ta có thể mong đợi về việc những sản phẩm của các ca sĩ Pop được sản xuất bởi những nghệ sĩ Hyperpop. Tuy nhiên, với hướng đi ngược lại với Pop truyền thống, có thể Hyperpop sẽ mất đi tính châm biếm và những đặc điểm vốn của nó bởi sự chỉ đạo của các hãng thu âm lớn.

Nguyễn Minh Hằng

Read more