Culture

Công Nghệ AI sẽ Thay Đổi Âm Nhạc Mãi Mãi - Nhưng Không Phải Theo Cách Bạn Nghĩ

Chuyên gia âm nhạc machine-learning, Giáo sư Nick Bryan-Kinns giải thích, các mạng nơ-ron mới có khả năng viết nhạc và có thể còn sáng tạo ra những thể loại mới - nhưng khả năng sẽ không bao giờ soạn được những lời bài hát chạm đến lòng người.
nhật linh ʚ 01 tháng 07,2021

Hiện nay với sự phát triển không ngừng nghỉ của trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence - AI), các phần mềm viết nhạc và những ý tưởng được tạo ra từ chúng hiện giờ không còn là một điều gì đó quá đáng ngạc nhiên. Trí tuệ nhân tạo giờ đây còn là một “cánh tay phải” đắc lực cho các nghệ sĩ và producer trong quá trình hoàn thiện tác phẩm của mình. Liệu công nghệ này sẽ ngày càng đại chúng hóa hơn, hay theo như lời của nữ nghệ sĩ Grimes - “sẽ làm cho những nghệ sĩ thật sự phải chấm dứt sự nghiệp”? Có lẽ đã đến lúc chúng ta dừng lại và đặt ra những câu hỏi lớn cho tương lai của AI trong nền công nghiệp âm nhạc thế giới. 

Deep) House: Making AI-Generated House Music | by Taggart Bonham | Towards  Data Science

Giáo sư Nick Bryan-Kinns, giám đốc Trung tâm Công nghệ Truyền thông và Nghệ thuật tại Đại học Queen Mary, London đã giải thích về quá trình sáng tác âm nhạc của AI, tại sao công nghệ này sẽ không “lấn át” sự sáng tạo của con người - và cách mà nó có thể sớm trở thành một phần của các buổi biểu diễn trực tiếp.

Mặc dù khái niệm về âm nhạc được sáng tác bằng máy đã xuất hiện từ những năm 1800, giờ đây nó mới trở thành hiện thực, với những nhạc sĩ như Francois Pachet đã tạo ra toàn bộ album đồng sáng tác với một AI. Một số nghệ sĩ thậm chí đã sử dụng AI để tạo ra âm nhạc 'mới' từ những tác phẩm cũ của Amy Winehouse, Mozart và Nirvana, đưa những tác phẩm của họ vào một mang nơ-ron nhân tạo (neural network).

OpenAI's MuseNet generates AI music at the push of a button - The Verge

Các AI âm nhạc sử dụng mạng nơ-ron nhân tạo - về cơ bản là một tập hợp mạng lưới các “nút” nhân tạo bằng được tạo ra từ máy tính để thử và bắt chước cách hoạt động của bộ não. Bạn có thể đưa rất nhiều nhạc vào mạng lưới nhân tạo này và nó sẽ học và nghiên cứu các “xu hướng” này, giống như cách mà bộ não con người hoạt động khi quan sát một thứ liên tục trong nhiều lần. Nhưng mạng nơ-ron hiện nay là chúng đang ngày càng “bành trướng”, và ngày càng trở nên khó khăn hơn để con người hiểu được những gì họ đang thực sự làm.

Các mạng nơ-ron này cũng tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Nếu bạn đang cố gắng đào tạo AI để phân tích dòng nhạc Pop trong vòng 20 năm qua, bạn sẽ tiêu tốn rất nhiều điện năng để có thể xử lý quá trình này và tạo ra được một bài hát mới. Liệu việc sáng tạo ra một bản nhạc mới có đáng với tất cả những tác động đến môi trường này không? 

Một chiếc máy tính có thể tạo ra hàng trăm bản nhạc một cách dễ dàng, nhưng trí tuệ nhân tạo hiện tại vẫn chưa thể tự mình sản xuất âm nhạc. Nhân tố đánh giá và quyết định một bản nhạc hay và có thể thưởng thức được hay không vẫn sẽ là một con người bằng xương bằng thịt. Bạn có thể đưa tất cả các album của một nghệ sĩ cho một AI xử lý và một đống nhạc sẽ được tạo ra, nhưng vẫn cần một người có thể chỉnh sửa bản nhạc đó và đánh giá xem đoạn nào họ thích và đoạn nào AI cần phải cải thiện.

AI Music: As Long as it Touches Millennials, They Will Not Mind -  LiveInnovation.org

Thật ra vấn đề nằm ở chỗ chúng ta - loài người đang muốn đào tạo AI để tạo ra âm nhạc mà những con người khác cũng có thể thích và không cho phép chính AI tạo ra âm nhạc mà nó thích. Có thể máy tính sẽ thích một thể loại âm nhạc khác với chúng ta, và có lẽ trong tương lai sẽ chỉ là tất cả các trí tuệ nhân tạo sẽ cùng nhau nghe nhạc mà không có con người.

Trí tuệ nhân tạo cũng có thể tạo ra những lời bài hát thú vị và sở hữu những câu chuyện hay ho. Nhưng lời của một bài hát không chỉ có thể đánh giá qua cốt truyện, hay việc nó có thú vị hay không. Và khi mọi người viết về tình yêu, sự buồn bã hay về những trải nghiệm đời thường dựa vào chính những gì đã xảy ra với họ, AI không thể làm được điều đó. Khó có thể hình dung được việc một cỗ máy có thể có truyền đạt những lời lẽ ý nghĩa hay kinh nghiệm sống đủ để làm một người cảm động. 

This AI has learnt how to play death metal music and we can't stop  headbanging to it - Tech

Vào ngày mà máy hát (gramophone) được phổ biến rộng rãi, mọi người đều lo lắng cho những nghệ sĩ hát nhạc sống và đồ rằng đó là sự kết thúc của âm nhạc. Nhưng đó chỉ là một cách khác để tiêu thụ âm nhạc. Và AI có thể cho phép nhiều người tạo ra âm nhạc hơn bao giờ hết, vì giờ đây việc tạo một đĩa đơn chuyên nghiệp chỉ bằng một chiếc smartphone dễ dàng hơn nhiều so với 10 - 20 năm trước. Hiện tại, AI giống như một công cụ, nhưng trong tương lai gần thì nó có thể là một người đồng sáng tác. Trí tuệ nhân tạo hoàn toàn có thể giúp bạn làm nhạc hay hơn bằng cách đề xuất một số bassline hoặc cung cấp cho bạn ý tưởng cho các lời bài hát mà bạn có thể muốn sử dụng dựa trên thể loại mà bạn thích.

Điều này càng khẳng định rằng sẽ còn là một chặng đường dài để trí tuệ nhân tạo có thể thay thế con người trong việc tạo ra những bản nhạc thật sự chất lượng. Nhưng tại sao AI phải đi theo những chiếc blueprint của một bài hát hoàn hảo khi nó có thể sáng tạo ra những trường âm thanh mới mẻ?

Giáo sư Nick Bryan-Kinns nghĩ rằng đây mới chính là sự thay đổi lớn mà AI có thể đem lại cho nền công nghiệp âm nhạc thế giới. Hiện tại đang xuất hiện nghiên cứu - nơi mà AI lấy nội dung của một thể loại âm nhạc và phối nó theo phong cách của một thể loại khác, thậm chí có thể biến tấu với ba hoặc bốn thể loại khác nhau cùng một lúc. Mặc dù rất khó để tạo ra những bản mash-up này trong phòng thu với các nhạc sĩ thực thụ, AI lại có thể dễ dàng thử hàng triệu thể loại kết hợp khác nhau.

Why new AI will never replace humans in music — Sustainable Review

Chúng ta không thể biết được AI sẽ tác động tới mức độ nào vào đời sống thẩm mỹ của con người, nhưng có một điều tất yếu là nó sẽ tham gia, thậm chí sẽ còn dấn sâu vào thế giới âm nhạc. Dù điều đó sẽ tạo nên những màu sắc nghệ thuật mới lạ và sẽ kéo theo những suy tưởng và phong cách sáng tạo mới, AI khó có thể là lựa chọn thay thế cho sự sáng tạo âm nhạc của con người ở đời sống thực.

Một tác phẩm âm nhạc phụ thuộc phần lớn vào tâm hồn, cảm xúc mang đậm yếu tố cá nhân của người sáng tác mà mới có thể được ra đời, và một trí tuệ nhân tạo dù có cấp tiến tới đâu cũng không thể thay thế. Nhưng sự biến chuyển của thế giới nghệ thuật hiện đại không thể thiếu vắng những ảnh hưởng của sự thay đổi chóng mặt của công nghệ, trí tuệ nhân tạo chắc chắn sẽ đóng vai trò như một công cụ hiệu quả để nâng cao khả năng sáng tạo sẵn có của con người. .

 

Related post